انعكاس انديشه هاي ايران باستان بر جنبش هاي ديني - دانلود رایگان



دانلود رایگان انعكاس انديشه هاي ايران باستان بر جنبش هاي ديني ايراني در دو قرن اول هجري

دانلود رایگان
انعكاس انديشه هاي ايران باستان بر جنبش هاي ديني ايراني در دو قرن اول هجريانعكاس انديشه هاي ايران باستان بر جنبش هاي ديني ايراني در دو قرن اول هجري
مقدمه جنبش­هاي شكل­گرفته در ايران پس از اسلام با انگيزه­ها و اهداف مختلفي پديد آمده­اند. رهبران برخي از اين جنبش­ها كه علاقه­اي به دين اسلام نداشتند، درصدد بودند تا اديان، عقايد و انديشه­هاي كهن ايراني را دوباره در ايران رواج دهند. در واقع، با غلبة اسلام بر ايران، اگر چه عدة زيادي از ايرانيان دين اسلام را پذيرفتند و از عقايد كهن خود دست كشيدند، اما بودند كساني كه اعتقادات كهن خود را از دست نداده و منتظر فرصتي براي ترويج مجدد آن­ها بودند. اين افراد كه هر كدام عقايد و دعاوي خاص خود را داشتند، براي رسيدن به اهداف خود، بر ضد دستگاه خلافت اسلامي شوريدند و در مدت كمي موفق ­­شدند افراد زيادي را به جنبش خود جذب كنند. آنان پس از جذب گروه زيادي از مردم، انديشه­هاي ايراني مدّنظر خود را تبليغ ­نموده و افكار و اذهان مردم را به شدت تحت تأثير قرار ­دادند. جنبش­هاي ديني مختلفي كه توسط اين افراد پايه­گذاري شد، با وجود پذیرش دسته­ای از اعتقادات اسلامي، محل تجلی و تبلور برخی از عقاید و باورهای ایران باستان بودند. از ميان جنبش­هاي ديني مختلفي كه در قرون اولية اسلامي رخ داد، ما در اين جستار برآنيم تا جنبش­هايي را بررسي كنيم كه نه تنها انديشه­هاي ايراني در آن­ها وجود داشته باشد، بلكه خاستگاه آن­ها ايران بوده و در دو قرن اول هجري رخ داده باشند. با اين توصيف، فرقي چون ميمونيه - از خوارج - و منصوريه – از فرق غلات - كه اعتقاداتي همچون ازدواج با محارم در بين آن­ها به چشم مي­خورد،[1] چون خارج از مرزهاي ايران شكل گرفتند و خاستگاه اولية آن­ها در ايران نبوده، مورد بررسي قرار نمي­گيرند و شورش افرادي چون ابوعيسي اصفهاني،[2] شُرَيْك­بن­شيخ مهري[3] و يوسف البرم[4] نيز با اينكه شورش­هايي ديني بوده و در ايران شكل گرفته­اند، اما چون انديشه­هاي ايراني در عقايد آنان وجود ندارد، بررسي نخواهند شد.[5] از اين­رو، در پژوهشحاضر جنبش­هاي سياه­جامگان، به­آفريد، سنباد، اسحاق­ترك، استادسيس، راونديه، سفيدجامگان و خرّمدينان، كه جنبش­هایی التقاطی بودند و تا حدي مي­توان گفت بر پایه­ی آمیختگی انديشه­هاي ایرانی و اسلامی شکل گرفتند، مورد نظر خواهند بود.
سؤالاتي كه در اين پژوهش درصدد پاسخگويي به آن­ها هستيم، عبارتند از: آيا ميان جنبش­هاي ديني شكل­گرفته در دوران اولية ايران و انديشه­هاي موجود در ايران پيش از اسلام ارتباطي وجود دارد؟ میزان تأثیرپذیری این جنبش­ها از انديشه­هاي ايران پيش از اسلام تا چه حد بوده است؟ کدام یک از ادیان ایرانی بیشترین تأثیر را بر اين جنبش­ها گذاشته­اند؟
بر اين اساس پايان­نامة حاضر به چهار فصل تقسيم شده است:
در كليات به ارائه­ی گزارشی کلی درباره­ی باورها و عقاید ایران باستان در ادوار مختلف تاريخي و بررسي وضعيت اديان مختلف در ايران پس از اسلام پرداخته و سپس جنبش­های دینی موردنظر در ایران پس از اسلام معرفي شده­اند.
در فصل اول به معرفی جنبش­ سياه­جامگان و جنبش­هاي به­آفريد، سنباد، اسحاق ترك و استادسيس پرداخته شد و سير تاريخي و عقيدتي هر یک از آن­ها به تصویر کشیده ­شد. در نهایت انديشه­هاي ايراني موجود در آن­ها مورد بررسي قرار گرفته است.
محتوای فصل دوم، جنبش راوندیه است که پس از بررسي سير تاريخي و عقيدتي آن، انديشه­هاي ايراني موجود در آن معرفي شده است.
در فصل سوم و چهارم به ترتيب جنبش سفيدجامگان و خرمدينان، تاريخ و عقايد آن­ها را مورد كنكاش قرار داديم و در پایان با معرفي افکار و اندیشه­های ايراني مطرح در این جنبش­ها، به بررسی میزان تأثیرپذیری آن­ها از اندیشه­های ایرانی پرداخته­ايم.
بخش آخر این پایان­نامه نیز مشتمل بر نتيجه و کتابنامه­ است که دربردارندة منابع مورد استفاده در این تحقیق است.
در مورد تاريخ جنبش­های مذکور پژوهش­هاي مختلفي صورت گرفته است. بهترين اين پژوهش­ها را صدّيقي در كتاب جنبش­های دینی ایراني در قرن­هاي دوم و سوم هجري به انجام رسانده است. وي در اين كتاب ضمن بررسي تاريخ هر كدام از اين جنبش­ها، به عقايد ديني آن­ها نيز اشاره می­نماید. در كنار اين اثر كه جامع­ترين اثر در اين زمينه محسوب مي­شود، محققان ديگري چون مهرداد بهار در اديان آسيايي؛ ادوارد براون در تاريخ ادبي ايران؛ زرين­كوب در سه اثر خود به نام­هاي دو قرن سكوت، روزگاران ايران و تاريخ ايران بعد از اسلام؛ ذبيح­الله صفا در تاريخ ادبيات ايران؛ سعيد نفيسي در بابك خرّمدين؛ غلامحسين يوسفي در ابومسلم سردار خراسان؛ رضا رضازادة لنگرودي در جنبش­هاي اجتماعي در ايران پس از اسلام؛ احسان يارشاطر در مقاله­اي به نام دين مزدكي و... بدین موضوع پرداخته­اند.
ويژگي مشترك اغلب اين آثار تكية آن­ها بر جنبة تاريخي اين جنبش­هاست و آثاري كه عقايد آن­ها را مورد توجه قرار داده­اند، به شرحي كلي در مورد عقايد ايشان اكتفا كرده­اند. براي نمونه، مهرداد بهار عقايد موجود در بين خرمدينان را برمي­شمارد و آن­ها را مزدكي مي­داند. صدّيقي نيز به وجود انديشه­هاي مزدكي به ويژه در بين خرمدينان اشاره مي­كند، اما اغلب انديشه­هاي رايج در بين اين جنبش­ها را متأثر از محيط اجتماعي و برگرفته از انديشه­هاي غلات مي­داند. ادوارد براون[6] نيز وجود انديشه­هاي غير اسلامي و برگرفته از غلات را در بين ايشان تأييد مي­كند.
از بين آثاري كه به عقايد اين جنبش­ها پرداخته­اند حسن ابراهيم حسن، فاروق عمر و براون به نقل از دوزي،[7] عقيدة راونديان به الوهيت خلفا را متأثر از انديشه­هاي ايراني مي­دانند و ويدن گرن[8] به تأثير انديشه­هاي ايراني و هندوايراني در برخي از اعمال مقنع اشاره مي­كند. ريچارد فراي[9] نيز در كتاب عصر زرين فرهنگ ايران به وجود عقايد كهن ايراني در بين سفيدجامگان اذعان كرده، اما اين انديشه­ها را نام نبرده است. وي همچنين در كنارايران­شناساني چون اشپولر[10] و دوشن گيمن[11] برخي از اعتقادات خرمدينان را زردشتي مي­داند.
هر چند اين محققان به وجود اين شباهت­ها اشاره كرده­اند، اما اين اشارات گاهي بسيار مختصر و گاهي بسيار پراكنده بوده است. در اين پژوهش علاوه بر اين كه اشارات اين بزرگان با توضيح و شرح بيشتري بيان شده است، موارد ديگري نيز مورد کنکاش و بررسی قرار گرفته است.
علاوه بر اين، ضمن بررسي عقايد اين جنبش­ها، با نكته­هاي جديدي برخورديم كه پيش از اين هيچ محققي به آن­ها دست نيافته بود. با توجه با اینکه در این زمینه به طور جامع و کامل اثری به رشته­ی تحریر درنیامده است، اثر حاضر به دلیل پرداختن به این موضوع، اثری نو و جدید می­باشد.
شايان ذكر است كه اين تحقيق با سختي­هايي مواجه بود. شناخت انديشه­هاي ايراني موجود در اين جنبش­ها جز با مراجعه به كتب متعدد تاريخي امكان­پذير نبود. منابع تاريخي فقط به ذكر عقايد آن­ها به صورت كاملاً موجز اكتفا كرده­اند و توضيحي در مورد چگونگي آن­ها نداده­اند. در واقع، اگرچه گاهي در منابع به طور ضمني به منشأ اين عقايد اشاره شده بود، اما در اكثر موارد، سكوت منابع ما را در تشخيص ريشة واقعي اين انديشه­ها با مشكل مواجه مي­كرد. گاهي انديشه­هاي ايراني مشخص بودند، اما درك اينكه اين انديشه­ها از كداميك از اديان ايراني برگرفته شده­اند، مشكل مي­نمود و براي شناخت ريشة واقعي آن­ها به مطالعات زيادي نياز بود.


[1]. اشعري، علي­بن­اسماعيل، مقالات­الاسلاميين و اختلاف­المصلّين، مصحح محمد محي الدين عبدالحميد، قاهره، مکتبه نهضه مصر، 1384ه.ق/ 1969م، ص 74؛ شهرستانی، محمد­بن­عبدالکریم، الملل و النحل، تخريج محمد­بن­فتح­الله بدران، قاهره، مکتبه الانجلوالمصریه، بی­تا، جلد 1، ص116.
[2]. ابوعيسي يك يهودي بود و عوبديا يا ابواسحاق­بن­يوسف نام داشت. وي در 119 ه.ق. در اصفهان شورش نمود و عدة زيادي از يهوديان به او پيوستند. ابوعيسي انديشه­هايي ديني داشت و يهوديان او را منجي خود مي­دانستند (ر.ك. ابوالمعالي، محمد­بن­عبیدالله، بيان الأديان، به تصحيح محمدتقي دانش­پژوه و همكاري قدرت­الله پيشنماز­زاده، مجموعه انتشارات ادبي و تاريخي، 1376، صص 115- 116؛ دقيقيان، شيرين­دخت، نردباني به آسمان: نيايشگاه در تاريخ و فلسفة يهود، تهران، ويدا، 1378، ص 296).
[3]. شريك كه در 133 ه.ق. در خراسان و بخارا شورش نمود، شيعه بود و ضمن مخالفت با عباسيان و اقدامات خشنشان، مردم را به خلافت فرزندان علي (ع) فرا مي­خواند (ر.ك. طبري، محمد­بن­جرير، تاريخ الأمم و الملوك،تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، قاهره، دار­المعارف بمصر، 1119م، جلد 7، ص 459؛ نرشخي، ابوبکرمحمدبن­جعفر، تاريخ بخارا، ترجمة ابونصراحمدبن­محمدبن­نصرقباوي، تلخيص محمدبن­زفربن­عمر، تصحيح مدرس رضوي، بي­جا، بي­نا، بي­تا، ص 86).
[4]. وي كه در 160 ه.ق. در خراسان شوريد، نام اصلي­اش يوسف­بن­ابراهيم بود و در بين مردم به يوسف­البرم مشهور شد، اگر چه گفته شده كه وي ادعاي پيامبري داشته (ر.ك. آذرنوش، آذرتاش، چالش ميان فارسي و عربي در سده­هاي نخست، تهران، نشر ني، 1385، ص 55)، اما منابع علت شورش وي را اعتراض به رفتار و عملكرد خليفه مهدي ذكر كرده­اند (ر.ك. طبري، جلد 8، ص 124). اين در حالي است كه براون قيام وي را قيامي مبهم مي­داند و مي­گويد يوسف مردم را به نيكي و پرهيز از بدي فرا مي­خواند (براون، ادوارد، تاريخ ادبي ايران (از قديم­ترين روزگاران تا زمان فردوسي)، ترجمه، تحشيه و تعليق علي پاشا صالح، تهران، اميركبير، 1335، ص 472).
[5]. جنبش­هايي چون جنبش ديلميان در طبرستان كه در زمان خلافت منصور و در 143 ه.ق روي داد (طبري، جلد 7، ص 513، 517؛ ابن­اثير، علي­بن­محمد، الكامل في التاريخ، بيروت، دار صادر، 1979م، جلد 5، صص 512-513)؛ جنبش ابوالخصيب كه به قول طبري در 183 ه.ق و به قول ابن­اثير در 186 ه.ق. در نسا شوريد (طبري، جلد 8، ص 270؛ ابن­­اثير، جلد 6، ص 174) و جنبش يحيي­­بن­­عبدالله طالبي در 176 ه.ق. در ديلم (طبري، جلد 8، ص 242)؛ با اينكه جنبش­هايي ايراني بودند، اما چون انديشه­هاي ديني در آن­ها وجود ندارند، مورد بررسي قرار نمي­گيرند.
[6] .Edward Granville Browne )1862-1926).
[7]. Dozy, L, Islamisme, pp. 241-243.
[8]. Geo Widengren (1907-1996).
[9]. Richard Nelson Frye (1920-2014).
[10] .Bertold Spuler (1911-1990).
[11] .JacquesDuchesne-Guillemin (1910-2012).
مقدمه1
كليات.. 6
1- تاريخچة ديني ايران پيش از اسلام7
2- تاريخچة ديني ايران در سده­هاي اول تاريخ اسلام16
فصل اول: سياه­جامگان. 20
1- معرفي سياه­جامگان. 21
1-1- ابومسلم خراساني، رهبر سياه­جامگان. 22
1-2- وجه تسمية سياه­جامگان. 26
1-3- بررسي تاريخي سياه­جامگان. 27
1-4- هدف سياه­جامگان. 34
2- معرفي جنبش­هاي به­آفريد، سنباد، استادسيس و اسحاق ترك.. 35
2-1- جنبش به­آفريد. 36
2-1-1- نماز. 40
2-1-2- شراب.. 42
2-1-3- حذف باژ پيش از غذا43
2-1-4- آباداني و تعمیرراه­هاوپل­ها44
2-1-5- نكشتن حيوانات.. 45
2-1-6- ادعاي عروج.. 46
2-2- جنبش سُنباد. 47
2-3- جنبش اسحاق ترک.. 53
2-4- جنبش استادسیس... 55
3- بررسي عقيدتي سياه­جامگان. 58
4- انعكاس باورهای ايران باستان در عقاید و افکار سياه­جامگان. 68
4-1- ازدواج با محارم. 69
4-2- خرفسترغن.. 71
4-3- اشتراك در ناموس..........................................................................................................72
فصل دوم: راونديه. 76
1- معرفي راونديه77
1-1- وجه تسمية راونديه. 79
1-2- بررسي تاريخي راونديه. 79
1-3- هدف راونديه. 82
2- بررسي عقيدتي راونديه82
3- انعکاس باورهای ایران باستان در عقايد و افكار راونديه84
3-1- الوهیت... 84
3-2- ازدواج با محارم. 89
3-3- مهمان­نوازی.. 89
فصل سوم: سفيدجامگان. 91
1- معرفي سفيدجامگان. 92
1-1- مقنع، رهبر سفيدجامگان. 93
1-2- وجه تسمية سفيدجامگان. 94
1-3- بررسي تاريخي سفيدجامگان. 95
1-4- هدف سفيدجامگان. 102
2- بررسي عقيدتي سفيدجامگان. 103
3- انعکاس باورهای ایران باستان در اندیشه­های سفیدجامگان و بنیانگذار آن. 105
3-1- درخشش صورت مقنّع. 105
3-2- نحوۀ دیدار با مقنع. 109
3-3- زندگی مقنع به همراه همسران. 110
3-4- ياري­دهنده در جنگ و شکست­ناپذیر. 111
3-5- رازدانی و غيبگویی.. 112
3-6- نقاب.. 114
3-7- ضيافت آييني و عروج به آسمان. 117
3-8- شباهت بين مهرابه و بارگاه مقنع. 118
3-9- اشتراك در مال و ناموس... 120
فصل چهارم: خرمدينان. 122
1- معرفي خرمدينان. 123
1-1- بابك خرمدين، رهبر خرمدينان. 123
1-2- وجه تسمية خرمدينان. 125
1-3- بررسي تاريخي خرمدينان. 126
1-4- هدف خرمدينان. 133
2- بررسي عقيدتي خرمدينان..............................................................................................134 3- انعکاس باورهای ایران باستان در عقاید و افکار خرمدینان. 137
3-1- گاوكشي.. 139
3-2- جنگجويي.. 141
3-3- طهارت و پاکی.. 142
3-4- ازدواج با محارم. 146
3-5- اعتقاد به گرزْمان. 147
3-6- نفی تعدد زوجات.. 149
3-7- تحريم طلاق.. 150
3-8- ظهور منجي.. 152
3-9- اعتقاد به دو اصل روشني و تاريكي.. 152
3-10- آزار نرساندن به حيوانات و گياهان. 155
3-11- اعتقاد به تناسخ ارواح.. 159
3-12- سرنوشت روان پس از مرگ.. 162
3-13- اشتراك در مال و ناموس... 163
3-14- آزار نرساندن به مردم. 165
3-15- محبت و مهمان­نوازي.. 166
3-16- لذت­جويي.. 166
3-17- اعتقاد به وجود هميشگي پيامبران و عدم انقطاع وحي.. 167
نتيجه­گيري.. 169
فهرست منابع 173


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




انديشه هاي ايران باستان


جنبش هاي ديني ايراني


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

ربات انتی بن کینگز اف پرشیا هماهنگ با اپدیت

دانلود مقالات علمی شـــمــــا از سیویلیکا (1000

کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ( با تضمین

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

کسب درآمد 300000 تومان در خانه در کمتر از 30 دقیقه

آموزش برنامه نویسی آردوینو

پکیج کسب درآمد از اینترنت

خلاصه کتاب روش های تحقیق در علوم رفتاری : دکتر

کتاب آموزش تعمیر لامپ کم مصرف

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

نرم افزار محاسبه سود انواع سپرده کوتاه مدت عادی و

اپلیکیشن تماس صوتی و تصویری Talk

دانلود مجموعه آموزشی پایپینگ ( Piping ) و نقشه خوانی +

به دست اوردن جم رایگان در کلش اف کلنز

ناگفته های قانون جذب

پاسخ کتاب کار و متن فایل صوتی کتاب فورکرنر1،2،3،4 +

نسخه ي كامل افزايش قدرت ارداه در هفت روز يا

یک میلیون ایمیل آماده با هشتاد درصد تخفیف

دانلود کتاب چشم طلایی (بزرگترین منبع گنج یابی )

اندیکاتور حرفه ای برای کسب درآمد از سایت های