مقاله سیر تحول وتطور نقوش محرابی - دانلود رایگان



دانلود رایگان دانلود رایگان پایان نامه سیر تحول وتطور نقوش محرابی

دانلود رایگان
مقاله سیر تحول وتطور نقوش محرابیقسمتی از مقاله و فهرست مطالب را در زیر مشاهده می کنید:
فهرست مطالب فصل اول
مقدمه و بيان مساله (1-1
پيشينه تاريخي تحقيق (1-2
فصل دوم : مواد و روشهای تحقیق فصل دوم : مواد و روشهای تحقیق
1-2) نوع و روش تحقیق
2-2) فرضیه تحقیق
3-2) اهداف تحقیق
فصل سوم : یافته های تحقیق
1-3) معانی محراب در فرهنگهای لغت فارسی و عربی
2-3) محراب در ادبیات عرفانی
3-3) تقسیم بندی کلی در مورد منشا پیدایش نقوش محرابی
4-3) پوست حیوانات
5-3) محرابی در اسلام و رابطۀ آن با مهرابه ها
1-5-3) محرابهای اولیه
2-5-3) نقش محراب در مساجد و دیگر اماکن مذهبی
3-5-3) مشهورترین محرابهای جهان اسلام
4-5-3) محراب در معماری اسلامی
6-3) محراب کلیساها و وجه تشابه و تفاوت آنها با محراب مساجد
7-3) محراب در آئین مهری
1-7-3) مهرابه در آئین مهر
2-7-3) شکل مهرابه ها
3-7-3) تمثیل کشتن گاو
4-7-3) بررسی نقش غار در آئین میترا
5-7-3) مهرابه های ایران
8-3) رنگ در محراب
9-3) کتیبه های تزئینی محرابها
10-3) ارتباط نمکدانهای عشایری ایران و نقش محراب و انعکاس نقوش شبیه به آن بر روی انواع تاچه های بختیاری
11-3 ) قاليهاي محرابي
1-11-3)طرح محرابي ستوندار
2-11-3) طرح محرابي قنديلي
3-11-3) طرح محرابي درختي
4-11-3) طرح محرابي گلداني
5-11-3) طرح محرابي دورنما
6-11-3) طرح سجاده اي (طرح سجاده شاه عباسي)
7-11-3) تفاوت قاليچه هاي طرح سجاده اي با قاليچه هاي سجاده
8-11-3) طرح محرابي هزار گل (گل و بوته دار)
9-11-3) طرح محرابي باغي (محرابي چهارباغ)
10-11-3 ) طرح محرابي گنبدي (گنبددار)
11-11-3) طرح محرابي ترنجي (ترنج دار)
12-11-3) طرح محرابي تصويري (تصويردار)
13-11-3) طرح گلداني حاج خانمي
14-11-3) طرح دو محرابه
15-11-3) طرح سجاده چند محرابه (3،5،7 يا 9 محراب)
12-3) نمونه هایی از محرابهای مختلف ( عکس )
13-3) طرح محرابي و سجاده ها در مناطق مختلف
14-3) محرابی در مناطق مختلف
15-3 ) نقش ناظم
16-3 ) نماد در قالي
1-16-3 ) نماد سرو
2-16-3 ) نماد شجره الاخضر
17-3 ) چند نمونه از قاليهاي محرابي موزة فرش
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل یافته ها
فصل پنجم : پیشنهاد و جمع بندی
فصل ششم : فهرست زیر نویسها / منابع و مآخذ


چکیده تحقیق در این تحقیق در ابتدای امر سعی بر آن شده تا معنی و مفهوم محراب در فرهنگهای لغت و همچنین جایگاه آن در ادبیات عرفانی ارائه شود . در مرحله بعد تقسیم بندی های مختلف و نظریاتی که در مورد ریشه محراب و منشا پیدایش این نقش می باشد مورد بررسی قرار گرفته و در مورد هر کدام توضیحات لازم ارائه شده است ؛ به عنوان مثال در مورد محرابی در اسلام پس از عنوان نظریه ، به موضوعاتی از قبیل محرابهای اولیه ، نقش محراب در مساجد ، مشهورترین محرابهای جهان اسلام ، محراب در معماری اسلامی و ... اشاره شده است ؛ و یا در مورد نظریه محراب و مهرابه پس از توضیح ارتباط محراب با مهرابه های آئین مهری ، به توضیح در مورد شکل مهرابه ها ، تمثیل کشتن گاو ، مهرابه های ایران و ... پرداخته شده است .
پس از بررسی ارتباط نمکدانهای عشایری ایران با نقش محراب ؛ طرحهای مختلف محرابی را به همراه عکسهای مربوط به آن شرح داده ایم ؛ و در انتها نیز علاه بر بررسی نماد در قالیهای محرابی و جانمازی ، به بررسی چند نمونه از قالیهای محرابی موجود در موزه فرش پرداختیم .
با امید به اینکه تحقیق حاضر مورد توجه قرار بگیرد .
واژگان کلیدی
محراب / مهراب / آئین مهری / آئین میترائی / تطور نقوش / نقوش سجاده ای


فصل اول :


مقدمه و بيان مساله (1-1
طراحی سنتی ایران اساساً پيش از تاريخ يعنی پيش از پيدايش خط – شکل گرفته است .می دانيم که بشر طراحی را از مرحله غار نشينی آغاز کرده است ، دوره ای که سنگ ساده و نتراشيده را به عنوان ابزار به کار می برد ، اما انسان این دوره دارای ره آوردهای مهم فرهنگی است که در نقش پردازی او اثر گذاشته است . همچنين دوره های نوسنگی ، مفرغ تا آهن هر يك برای انسان یا در هر دوره ای انسان برای ما دارای ره آوردهای مشخصی است که بايد شناخته شود ، زيرا در هر يك از دوره ها به حسب وضع اجتماعی و اقتصادی انسان ، دسته ای از نقشها آفريده شده است . گذشته از اين ، اعتقادات انسان در هر دوره هم باعث پيدايش نقشه هائی شده است که بايد به آنها پرداخت .
عمده مبانی طراحی سنتی ايران مذهبی است ، اما پيش از رسيدن به آن مبناها بايد گفت که حتی نخستين نقشهائی هم که انسان کشيد ،بنيان مذهبی دارد ؛ يعنی به طور عمده جادوئی است . هر گونه باور به نيروئی بيرون از طبيعت يا ماوراء طبيعت ، بنيانی برای مذهب است ، ولو اين که ما امروز آن گونه باورها را جزو مذهب نشماريم . مثلاً جادوگری کاری کاملاً مذهبی است و اتفاقاً همه نقاشيهای آغازين انسان هم دارای بنياد جادوئی است ، زيرا از آن جهت نقش گاو وحشی يا گوزن را به ديواره غار کشيده اند که به آن تيراندازی کنند ، چه انسان باور داشت که اگر تصوير چيزی را تسخير کند ، خود آن را هم تسخير خواهد کرد . جای تير روی نقاشي های درون غارها اندک نست . نقش کوه ، آب ، رقص مذهبی ، نمادهای آ ب ، گياه ، حيوان و چهره ، عمده ی دست ساخته های نقش دار کهن – مثل سفال – را انباشته است . حتی بعد ها و در دوره تمدنهای پيشرفته نقشهای مذهبی بر انواع ابزارها و وسائل زندگی انسان ديده می شود . برای مثال تصوير کوزه ای را می بينيم که از مرو کشف شده است و روی آن آئين سوگ سياوش ، که در واقع آئين عزای خدای نباتی است ، ديده می شود . البته نقشهای صرفاً تزئينی هم از زمانهای دور بر ابزارها و وسائل ديده می شود .(1 )
اصول کلی طرح در قالی ايران
به طور کلی طرحهای قالی در ایران به دو دسته کاملاً مشخص قابل طبقه بندی هستند .
الف ) طرحهای شکسته یا هندسی که شامل طرحهایی هستند که از خطوط مستقیم شکسته تشکیل شده اند .
ب )طرحهای گردان که شامل طرحهائی هستند که از خطوط منحنی قوام گرفته اند .
مضاف براینکه وجود هر دو طرح در یک نقشه قالی محال نبوده ، و در این مواردکه طرحهای شکسته وگردان مشترکاً در طراحی استفاده شده باشند – وجه غالب مورد توجه می باشد .
این تقسیم بندی دارای ویژگی جغرافیایی و یا منطقه ای نیز می باشد به نحوی که طرحهای شکسته اغلب تداومی است در میان شهرنشینان و کارگاههای شهری . علت این ویژگی نیز مستقیماً مربوط به قابلیت و مهارت طراحان و بافندگان این مناطق می باشد . گذشته از این طبقه بندی کلی که مطمع نظر در آن خطوط مربوط می شود ؛ طبقه بندی های دیگری نیز در طراحی فرش وجود دارد . از آن جمله طبقه بندی منطقه ای است و آن مربوط به منطقه تولید است که معمولاً دارای مشخصه های خاص همان مناطق است . برای نمونه فرشهای ترکمن مجموعه ای از طرحهای هندسی مربوط به طوایف متعدد ترکمن است که بعنوان سمبل های هر طایفه شناخته شده و در جای دیگر مورد استفاده نیست . از این رو فرش منطقه ترکمن و سایر مناطق را به راحتی می توان تمیز داد ؛ یا مثلاً فرشهای بختیاری دارای ویژگیهای مشخصی از طرح هستند که از طرحهای سایر مناطق قابل شناسایی است . اما این شناسایی در اکثر موارد قطعی نیست . فرش های تبریز و اصفهان غیر از موارد خاص ، ویژگیهای قطعی منطقه ای را دارا نیستند ؛ و یا نمی توان فرش های تولیدی کاشان –اردستان – اردکان – نائین – یزد - کرمان و ... را در تمامی موارد از هم تمیز داد . این شرایط خصوصاً امروزه به جهت توسعه ارتباطات و افزایش جابجایی جمعیت و امکانات رونوشت برداری بیشتر بوده و تقریباً به سمتی رفته ایم که طرح قم با ورامین و ساوه یا تبریز و اصفهان در هم آمیخته شده و خصلت های منطقه ای خود را از دست داده اند . البته این بدان معنی نیست که دیگر طرحهای منطبق بر ویژگیهای شناخته شده ادوار گذشته تولید نمی گردند . ( 2 )
با توجه به طبقه بندی که توسط شرکت سهامی فرش صورت گرفته است ؛ نقوش فرشهای ایران در 19 گروه اصلی با زیر مجموعه های آن قرار می گیرد که در زیر به آن اشاره خواهیم کرد .
منابع و مآخذ
۱- تورج ، ژوله . پژوهشی در فرش ایران ،انتشارات یساولی،تهران، .۱۳۸۱
۲- پرهام ، سیروس. شاهکارهای عشایری و روستایی فارس ، چاپ اول ، ۱۳۷۱، انتشارات امیر کبیر .
۳- دانشگر ، احمد . فرهنگ جامع فرش یادواره دانشنامه ایران ، سازمان چاپ گلشهر ، چاپ اول ، ۱۳۷۶٫
۴- ادواردز ، سیسیل . قالی ایران ، انتشارات فرهنگسرا ، چاپ دوم ، ۱۳۶۸٫
۵- تناولی ، پرویز . قالیچه های تصویری . انتشارات سروش ، چاپ اول ، تهران ، ۱۳۶۸٫
۶- استاندارد ملی ایران – شماره ۱۴۶۰- فرهنگ فرش دستباف ، چاپ دوم ، ۱۳۷۱٫
۷- تناولی ، پرویز . نان و نمک .
۸- حصوری ، علی . مبانی طراحی سنتی در ایران ، انتشارات چشمه ، تهران ، چاپ اول ، ۱۳۸۱
۹- زاویه ، سید سعید . نظام جمع آوری و ثبت طرحهای فرش ایران میزگرد بررسی مسایل فرش دستباف ایران ، اداره کل فرش و صنایع دستی و روستائی ، ۱۳۷۵
۱۰- دریایی ، نازیلا . مقاله نقش و اسطوره در فرش دستباف ایران ، مجموعه مقالات اولین سمینار ملی تحقیقات فرش دستباف ، تهران ، جلد دوم ، مهر ماه ۱۳۸۲
۱۱- سجادی ، علی . سیر تحول محراب در معماری اسلامی ایران از آغاز تا حمله مغول ، سازمان میراث فرهنگی تهران ، چاپ اول ، ۱۳۷۵
۱۲- معین ، محمد . فرهنگ فارسی ، چاپ هشتم ، ۱۳۷۱، انتشارات امیر کبیر
۱۳- فرجی ، محسن . مقاله از مهراب تا مهراب ، نصب شده در سایت علمی پژوهشی فرش ایران
۱۴- هیلن براند ، روبرت . معماری اسلامی ( شکل ، کارکرد ، معنی ) ، ترجمه باقر آیت الله زاده شیرازی ، انتشارات روزنه ، چاپ اول ، ۱۳۸۰
۱۵- عرفان ، محمد هادی . سلسله مطالعاتی پیرامون معماری مسجد ، معماری مساجد ، جلد اول
۱۶- پروچازکا ، امجد بهومیل . معماری مساجد جهان ، ترجمه حسین سلطانزاده ، انتشارات امیر کبیر ، ۱۳۷۳
۱۷- تقی زاده ، محمد . مسجد ، کالبد مسلط در مجتمع اسلامی ، معماری مساجد ، جلد دوم
۱۸- نجفی زیارانی ، سعید . جستجویی برای دستیابی به مفاهیم ، معماری مساجد ، جلد دوم
۱۹- شکاری نیری، جواد . تبیین ویژگیهای معماری و خصوصیات کالبدی و هنر قدسی مساجد دوران اسلامی
۲۰- نقره کار ، عبدالمجید. معماری مسجد از مفهوم تا کالبد ، معماری مساجد ، جلد دوم
۲۱- رضی ، هاشم . آئین مهر ، … .
۲۲- نصیری ، محمد جواد . سیری در هنر قالیبافی ایران ، تهران ، زمستان ۱۳۷۴، مولف
۲۳- یساولی ، جواد . مقدمه ای بر شناخت قالی ایران ، فرهنگسرا ، تهران ، چاپ دوم ، ۱۳۷۵
۲۴- هانگلدین ، آرمن . قالیهای ایرانی ( ابزار و مواد ، سوابق نقوش ، شیوه های بافت ) ، ترجمه اصغر کریمی ، فرهنگسرا ، چاپ اول
۲۵- محمد زکی ، محمد حسن . هنر ایران در روزگار اسلامی ، ترجمه محمد ابراهیم اقلیدی ، صدای معاصر ، تهران ، چاپ اول ، ۱۳۷۷
۲۶- هانگلدین ، آرمن . قالیهای ایرانی ( ابزار و مواد ، سوابق نقوش ، شیوه های بافت ) ، ترجمه اصغر کریمی ، فرهنگسرا ، چاپ اول ، ۱۳۷۵
۲۷- فریه ، ر.دبلیو . هنرهای ایران ، ترجمه پرویز مرزبان ، فروزانفر ، چاپ اول ، ۱۳۷۴
۲۸- آذر پاد ، حسن – حشمتی رضوی ، فضل ا… فرشنامه ایران ، پژوهشگاه چاپ اول ، ۱۳۷۲
۲۹- دیجور، پگاه . طرح محرابی در قالی ایران . پائیز۱۳۷۹
۳۰- جزوه موزه فرش
۳۱- دیجور ، پگاه . پایان نامه طرح محرابی در قالی ایران
۳۲- یا حقی ، محمد جعفر . فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سروش ، تهران ، ۱۳۷۵
۳۳- تناولی ، پرویز . سرو زرتشت ، طاووس ( فصلنامه هنر ایران ) ، سال اول ، شماره ۳ و ۴ ، بهار و تابستان ۷۹
۳۴- دادگر ، لیلا . فرش ایران ( نمونه هائی از فرش های موزه فرش ایران .)، چاپ اول ، ۱۳۸۰



دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




محراب


مهراب


آئین مهری


آئین میترائی


تطور نقوش


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه