بررسی روايات کفر مخالفين - دانلود رایگان



دانلود رایگان پایان نامه بررسی روايات کفر مخالفين

دانلود رایگان
بررسی روايات کفر مخالفينبررسی روايات کفر مخالفين
مقدمه
یکی از اصول مسلم در بیان معارف دینی، مخاطب شناسی است. شناخت مخاطب و دانستن سطح درک و دریافتش نسبت به مسائل و قدرت تحلیل وی، از نکات ضروری در انتقال معارف است. از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) نیز نقل شده که فرمودند: ما پیامبران مأموریم با مردم به اندازه عقل و فهمشان سخن بگوییم. [1]
امامان شیعه نیز همواره در بیان عقاید و افکار و نیز در مقام پاسخ گویی به سؤالاتی که از حضورشان پرسیده می شد، به این نکته عنایت ویژه داشته اند و گاه مخاطب را امر می کرده اند که کلامشان را برای کسی نقل نکند یا تنها برای عده خاصی نقل کند. از حضرت امیر (علیه السلام) نقل شده که به حذیفة بن یمان فرمودند: با مردم نسبت به آنچه علم ندارند و ظرفیت درک و دریافتش در آنها وجود ندارد سخن مگو که طغیان می کنند و کافر می شوند. برخی از مسائل، پیچیده و مشکل است و اگر بار آن بر کوه ها هم نهاده شود، طاقت تحمل آن را ندارند. [2]
اما در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات، که در کمتر از ثانیه ای و با فشردن یک یا چند کلید می توان حجم فراوانی از اطلاعات را جابجا نمود، مخفی نمودن عقاید و افکار، امری بس دشوار است و دیگر چیزی به عنوان عقاید سرّی و مخفی کمتر مصداق پیدا می کند. کلامی که دیروز تنها برای خواص و در زیرزمین ها و پشت درهای بسته نقل می شد، امروز آشکارا و به سهولت در میان تمامی افراد دهان به دهان می چرخد و دیگر نمی توان عقیده ای را پنهان نگاه داشت.
افکار و عقاید شیعی نیز از این امر مستثنا نیستند. تمامی آنچه در کتب روایی شیعه موجود بوده و زمانی به عنوان اسرار از آنها یاد می شده است، امروزه در اختیار عموم قرار گرفته و این امر پیامدهای ناگواری را نیز به دنبال داشته است.
در برخوردها و ارتباطات با برخی از برادران مسلمان غیرشیعی در ایران و دیگر کشورها، سؤالاتی از کاتب پرسیده شد که این حقیقت را روشن تر نمود؛ سؤالاتی در خصوص روایاتی که در کتب شیعه نقل شده و آنها را به صراحت کافر معرفی کرده است و بسیاری از عقایدشان را باطل دانسته است. این امر باعث می شد تمامی تلاش کاتب برای ایجاد الفت و برادری در چشم آنها منافقانه جلوه کند و اعتماد آنان را سلب نماید و آنان را وادار به پرسیدن این سؤال کند که: با وجود این همه روایات که در کتب شیعه نقل شده و ما را کافر می داند، چگونه ممکن است به شعارهای شما مبنی بر تقریب و برادری و ... اعتماد کنیم؟!
در چنین شرایطی باید تلاش شود تا عقاید و افکار حقه شیعه در حد امکان با بیان ساده و علمی و قانع کننده به مخاطب انتقال یابد و تا اندازه ای سؤالات او را پاسخ دهد.
از همین رو، تصمیم بر آن شد تا با مطالعه روایات مرتبط با این موضوع پاسخ قابل قبولی را در ابتدا برای خود و سپس برای دیگران بیابم.
تحقیق حاضر که در چهار فصل ارائه شده، به بررسی موضوع کفر مخالف از دیدگاه روایات شیعی پرداخته است. فصل اول رساله به کلیات اختصاص یافته است. در فصل دوم بررسی های معناشناختی انجام شده و فصل سوم که بخش عمده این تحقیق است، به بررسی حکم مخالف در روایات شیعی پرداخته است. فصل چهارم و پایانی رساله نیز نتیجه گیری بر اساس روایات معارض را بر عهده دارد.
از آنجا که موضوع این تحقیق بررسی روایات است، طبعاً مهم ترین منابع آن، مصادر روایی شیعه و شروح و حواشی آنهاست و بیشترین ارجاعات به این گونه منابع اختصاص دارد. سعی شده است در ارجاع به مصادر روایی، از منابع دست اول و قدیمی تر که دارای اعتبار بیشتری هستند استفاده شود. کتب روایی شیعه، از جمله کافی شریف، عیون أخبار الرضا علیه السلام، توحید صدوق و کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الاثنی عشر و همچنین شروحی که بر آنها نوشته شده، از جمله مرآة العقول مرحوم مجلسی و شرح مرحوم ملاصالح مازندرانی بر اصول کافی بیش از سایر منابع در این نوشته مورد استفاده قرار گرفته است. در بخش پیشینه پژوهش مسأله و نقد منابع به معرفی اجمالی برخی از این منابع خواهیم پرداخت.
امید است تحقیق پیش رو، به گوشه ای از سؤالات و شبهات موجود در این زمینه پاسخ دهد و این قدم ناچیز، عاملی برای ایجاد الفت و برادری میان امت اسلام و رفع موانع پیش روی اتحاد و یکپارچگی مسلمانان مذاهب مختلف باشد.
.[1] الکلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق، ج1، ص23.
.[2] نعمانی، ابن أبی زینب، محمد بن ابراهیم، الغیبة (للنعمانی)، تحقیق علی اکبر غفاری، تهران، صدوق، چاپ اول، 1397ق، ص142.
تبیین موضوع
آنچه به فضل الهی در این رساله دنبال خواهد شد بررسی کفر مخالفان از دیدگاه روایات شیعه است. هدف آن است که در حد امکان، روایاتی را که ممکن است به نحوی کفر مخالف از آنها برداشت شود، مورد بررسی و کنکاش قرار دهیم تا در پایان بتوانیم دیدگاه روایات شیعه را نسبت به این مسأله دریابیم.
مقصود از مخالف در موضوع رساله، مسلمانی است که با شیعه اختلاف دارد، نه عموم مخالفان، تا هر غیرشیعی ـ اعم از مسلمانان غیرشیعه و غیرمسلمانان ـ را دربرگیرد؛ بنابراین مراد از آن، تنها کسی است که داخل در حوزه اسلام است، اما در امور خاصی با شیعه اختلاف نظر دارد و به عبارتی مسلمان غیرشیعی است.[1]
لفظ شیعه نیز که در عنوان رساله به صورت مطلق ذکر شده، شیعه دوازده امامی را نمایندگی می کند؛ همان گونه که غلبه افراد و غلبه استعمال آن در این معنا، باعث شده در حال اطلاق، منصرف به شیعه دوازده امامی باشد.
نکته دیگری که تذکر آن لازم است این که همان گونه که از عنوان رساله نیز روشن است، نتیجه این تحقیق، تنها دیدگاه روایات را در این زمینه کشف خواهد کرد و نمی توان آن را به اسلام نسبت داد؛ زیرا یافتن دیدگاه اسلام در یک مسأله، مستلزم بررسی آن از منظر قرآن، روایات و عقل و سپس بررسی مجموع نتایج به دست آمده از این سه منبع است و چنین چیزی از حوصله این نوشتار خارج است.
در منابع روایی شیعه روایاتی نقل شده که در آنها احکام متفاوتی برای مخالف ذکر شده است. در برخی از این روایات، مخالف به صراحت کافر شمرده شده است و در برخی حکم به اسلام مخالف شده است.
مطالعه این روایات، این سؤال را در ذهن مطرح می کند که حکم مخالفان چیست؟ کدام یک از احکام ذکر شده در روایات برای مخالفان ثابت است؛ اسلام یا کفر و یا حکمی دیگر؟ اساساً مصداق مخالف کیست و برای کدام مخالف چنین حکمی وجود دارد؟ خلاصه این که دیدگاه روایات شیعه درباره مخالفان چیست؟
به منظور رسیدن به پاسخ این پرسش ها، لازم است در ابتدا معنای کفر و مخالف روشن گردد و سپس روایاتی که با این موضوع ارتباط دارد، مورد مطالعه قرار گیرد تا در نتیجه، جمعی بین این دسته از روایات ـ که به ظاهر متعارضند ـ ایجاد شود و این همان هدفی است که این رساله به دنبال آن است.
اهمیت پرداختن به بحث تکفیر
در بسیاری از روایات نقل شده در کتب روایی شیعه، اشاره هایی به کفر مخالفان شده است. دلالت این روایات بر کفر، گاه به صورت مطابقی و گاه التزامی است. به عنوان مثال، در کفایة الأثر از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) نقل شده که فرمودند: الأَئِمّةُ بَعدی اثناعشر أوَّلُهُم عَلیُّ بنُ أبِی طالِبٍ وَ آخِرُهُم القائِمُ هُم خُلَفائِی وَ أوصِیائِی وَ أولِیائِی وَ حُجَجُ اللهِ عَلی أُمَّتِی بَعدِی المُقِرُّ بِهِم مُؤمِنٌ وَ المُنکِرُ لَهُم کافِرٌ؛ امامان پس از من دوازده نفرند که اولین آنها علی بن ابی طالب (علیه السلام) و آخرینشان قائم (علیه السلام) است، آنان جانشینان و اوصیا و اولیای من و حجت های خداوند بر امت من اند، هر که به آنان اقرار کند مؤمن است و هر کس ایشان را انکار کند کافر است. [2] مرحوم صدوق (رحمه الله) نیز در أمالی از حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) چنین نقل کرده است: المُخالِفُ عَلی عَلِیِّ بنِ أبِی طالِبٍ بَعدِی کافِرٌ وَ المُشرِکُ بِهِ مُشرِکٌ وَ المُحِبُّ لَهُ مُؤمِنٌ وَ المُبغِضُ لَهُ مُنافِقٌ...؛ کسی که پس از من با علی بن ابی طالب مخالفت کند کافر است و هر که به او شرک بورزد مشرک است، دوستدار او مؤمن و کسی که بغض او را در دل داشته باشد منافق است... [3] همان گونه که روشن است در این دو روایت ماده کفر استفاده شده و در این معنا صراحت دارند.
دلالت دسته ای دیگر از روایات، التزامی و به صورت غیرصریح است، از جمله در بصائر الدرجات از امام صادق (علیه السلام) نقل شده که فرمودند: الجاحِد لِوِلایَةِ عَلِیٍّ کَعابِدِ وَثَنٍ...؛ کسی که ولایت علی را انکار کند مانند بت پرست است... [4] در کافی نیز نقل شده که امام رضا (علیه السلام) در نامه ای به عبدالله بن جندب نوشتند: أمّا بَعدُ، فَإنَّ مُحَمَّداً صلی الله علیه وآله کانَ أمِینَ اللهِ فِی خَلقِهِ فَلَمّا قُبِضَ علیه السلام کُنّا أهلَ البَیتِ وَرَثَتَهُ فَنَحنُ أُمَناءُ اللهِ فِی أرضِهِ... وَ إنَّ شِیعَتَنا لَمَکتُوبُونَ بِأسمائِهِم وَ أسماءِ آبائِهِم... لَیسَ عَلی مِلَّةِ الإسلامِ غَیرُنا وَ غَیرُهُم...؛ اما بعد، همانا پیامبر (صلی الله علیه وآله) که درود خداوند بر او و آلش باد، امین خدا در میان خلق بود و وقتی که از دنیا رفت ما اهل بیت (علیهم السلام)، وارثان او بودیم، پس ما امین خداوند در زمینیم... و شیعیان ما با نام خودشان و نام پدرانشان معلوم و مشخص اند... بجز ما و آنان هیچ کس بر دین اسلام نیست... [5] در این دو روایت، لفظ کفر به کار نرفته، اما می توان چنین معنایی را از آنها برداشت کرد.
در مقابل تمامی این روایاتی که به کفر مخالف اشاره می­کند، روایات فراوان و معتبری وجود دارد که به وضوح، اسلام را برای مخالف ثابت می کند. یک نمونه واضح از این روایات، روایت مشهوری است که از امام صادق (علیه السلام) به این صورت نقل شده است: الإسلامُ شَهادَةُ أَن لا إِلهَ إِلّا اللهُ وَ التَّصدِیقُ بِرَسُولِ اللهِ، بِهِ حُقِنَتِ الدِّماءُ وَ عَلَیهِ جَرَتِ المَناکِحُ وَ المَوارِیثُ وَ عَلی ظاهِرِهِ جَماعَةُ النّاسِ؛ اسلام، شهادت به وحدانیت خداوند و تصدیق پیامبر (صلی الله علیه وآله) است که با این شهادت و تصدیق خون ها حفظ می شود و نکاح و میراث جریان پیدا می کند، عموم مردم هم در ظاهر همین اعتقاد را دارند. [6] نمونه دیگر، کلامی است که در قرب الإسناد از امیرالمؤمنین (علیه السلام) نقل شده که فرمودند: إنَّا لَم نُقاتِلهُم عَلی التَّکفِیرِ لَهُم وَ لَم نُقاتِلهُم عَلی التَّکفِیرِ لَنا وَ لکِنّا رَأَینا أَنّا عَلی حَقٍّ وَ رَأَوا أَنَّهُم عَلی حَقٍّ؛ ما بر مبنای این که ما آنها را کافر می دانیم یا آنها ما را کافر می دانند با آنها جنگ نکردیم، بلکه ما خود را بر حق می دیدیم و آنها نیز خود را بر حق می دیدند. [7] این دو روایت و امثال آنها که فراوانند، به روشنی حکم به اسلام مخالف می کنند.
با توجه به این دو دسته از روایات به ظاهر متعارض و نیز اهمیت احکامی که بر مدلول هر یک از این دو دسته بار می شود، در اهمیت و بلکه ضرورت این بحث ابهامی به نظر نمی رسد. اما با این همه، ممکن است به دلایل مختلف، از جمله مخالفت این موضوعات با تقریب مذاهب اسلامی، پرداختن به بحث تکفیر در نظر بسیاری غیرضروری و یا حتی نامناسب قلمداد شود که در این زمینه باید به نکاتی اشاره شود:
ا) در میان اهل سنت، به ویژه وهابیت، کتاب ها و مقالات فراوانی نوشته شده، که شیعه را متهم به تکفیر دیگر فرقه ها می کند. برخی از کتاب هایی که در این زمینه تألیف شده عبارتند از: الشیعة الاثناعشریة و تکفیرهم لعموم المسلمین،[8] موقف الشیعة الإمامیة من باقی فرق المسلمین،[9] الفکر التکفیری عند الشیعة حقیقة أم افتراء.[10]
همان گونه که از عناوین این کتب ـ به عنوان نمونه ای از ده ها کتاب مشابه ـ روشن است، آنان پیوسته این اتهام را تکرار می کنند که شیعیان تنها خود را اهل نجات و فرقه منجیه می دانند و سایر فرقه ها از دید شیعه، راهی به نجات ندارند. در این زمینه به نقل قسمتی از کلام محمد بن عبدالله سلفی در مقدمه کتابش اکتفا می کنیم:
وَ إنَّنِی أَستَغرِبُ وَ أَتَعَجَّبُ مِن قَومٍ یَتَّهِمُونَ أَهلَ السُّنَّةِ عامَّةً وَ دَعوَةَ الإمامِ المُجَدِّدِ مُحَمَّدِ بنِ عَبدِ الوَهّابِ رَحِمَهُ اللهُ خاصَّةً أَنَّها دَعوَةٌ تَقُومُ عَلی تَکفِیرِ المُسلِمِینَ، بَینَما نَجِدُ أَنَّ عَقِیدَةَ الشِّیعَةِ الاثنَی عَشَرِیَّةِ وَ کُتُبَهُمُ القَدِیمَةَ وَ الحَدیثَةَ تَشهَدُ عَلَیهِم بَأَنَّهُم یُکَفِّرُونَ کُلَّ مَن خالَفَهُم أَو أَنکَرَ إمامَةَ أَحَد أئِمَّتِهِمُ المَعصُومینَ (الأئِمَّةُ الاثنَی عَشَرَ). کَما سَتَری النُّصُوصَ المُستَفیضَةَ فِی تَکفِیرِهِم لِجَمِیعِ طَوائِفِ المُسلِمِینَ بَل حَتَّی الدّاخِلِینَ مَعَهُم تَحتَ مِظَلَّةِ التَّشَیُّعِ (کَالنُّصَیرِیَّةِ، وَ الإِسماعِیِلیَّةِ، وَ الزَّیدِیَّةِ) لَم یَسلَمُوا مِن تَکفِیرِ الإِمامِیَّةِ لَهُم؛ تعجب می کنم از گروهی که عموم اهل سنت و به ویژه دعوت امام مجدد، محمد بن عبدالوهاب را متهم می کنند به این که مبتنی بر تکفیر مسلمانان است؛ در حالی که عقیده شیعه اثناعشری و کتاب های قدیم و جدیدشان شهادت می دهند که آنان همه مخالفان خود یا کسانی که امامت یکی از امامان معصومشان (دوازده امام) را انکار کنند، تکفیر می کنند؛ همان گونه که نصوص فراوان آنان مبنی بر تکفیر همه فرق مسلمانان را خواهید دید؛ بلکه حتی فرقه هایی که به همراه آنان زیر چتر تشیع قرار دارند (مانند نصیریه، اسماعیلیه و زیدیه) نیز از تکفیر امامیه در امان نمانده اند. [11]
آیا این ادعاها صحیح است و واقعاً شیعه چنین اعتقادی دارد؟ لزوم پاسخ گویی به این ادعاها و امثال آنها ضرورت پرداختن به این موضوع را روشن می کند.
ب) حقیقت این است که هم روایات موجود در کتب روایی شیعه و هم مواضع کلامی علمای شیعه در این زمینه اختلافات و تعارضات بدوی بسیاری در خود دارند. همان گونه که اشاره شد، برخی از روایات، مخالف را در حد کافر و عابدِ وثن پایین آورده، در حالی که روایات دیگری تصریح می کند که: مَن قالَ لا إِلهَ إِلّا اللهُ دَخَلَ الجَنَّةَ وَ إِن زَنی أَو سَرَقَ؛ هر کس لا اله الا الله بگوید به بهشت وارد می شود اگر چه مرتکب زنا یا سرقت شده باشد. [12] این روایات که در هر دو سو، بخش فراوانی از کتب احادیث را به خود اختصاص داده، باعث شده علمای شیعه نیز مواضع ناهم خوان و متفاوتی را در این حوزه اتخاذ کنند. مرحوم شیخ مفید (رحمه الله) در باب تلقین محتضر این گونه فتوا می دهد:
وَ لَا يَجُوزُ لِأَحَدٍ مِنْ أَهْلِ الْإِيمَانِ أَنْ يُغَسِّلَ مُخَالِفاً لِلْحَقِّ فِي الْوَلَايَةِ وَ لَا يُصَلِّيَ عَلَيْهِ إِلَّا أَنْ تَدْعُوَهُ ضَرُورَةٌ إِلَى ذَلِک مِنْ جِهَةِ التَّقِيَّةِ فَيُغَسِّلُهُ تَغْسِيلَ أَهْلِ الْخِلَافِ وَ لَا يَتْرُک مَعَهُ جَرِيدَةً وَ إِذَا صَلَّى عَلَيْهِ لَعَنَهُ فِي صَلَاتِهِ وَ لَمْ يَدْعُ لَهُ فِيهَا؛ برای احدی از اهل ایمان جایز نیست که مخالف حق در امر ولایت را غسل دهد یا بر چنین کسی نماز بخواند، مگر در صورتی که ضرورتی از جهت تقیه اقتضا کند که در این حالت باید او را به روش اهل خلاف غسل دهد و نباید جریده به همراه او بگذارد و اگر بر او نماز خواند، او را در نماز لعنت کند و بر او دعا نکند. [13]
از علمای متأخر نیز مرحوم شیخ انصاری (رحمه الله) در مکاسب چنین می گوید:
فَيَجُوزُ اغتِيابُ المُخالِفِ، کما يَجُوزُ لَعنُهُ وَ تَوَهُّمُ عُمُومِ الآيَةِ کبَعضِ الرِّواياتِ لِمُطلَقِ المُسلِمِ، مَدفُوعٌ بِما عُلِمَ بِضَرُورَةِ المَذهَبِ مِن عَدَمِ احتِرامِهِم وَ عَدَمِ جَرَيانِ أَحکامِ الإسلامِ عَلَيهِم إِلّا قَلِيلاً مِمَّا يَتَوَقَّفُ استِقامَةُ نَظمِ مَعاشِ المُؤمِنِينَ عَلَيهِ، مِثلُ عَدَمِ انفِعالِ مَا يُلاقِيهِم بِالرُّطُوبَةِ، وَ حِلِّ ذَبَائِحِهِم وَ مُنَاکحَتِهِم وَ حُرمَةِ دِمَائِهِم لِحِکمَةِ دَفعِ الفِتنَةِ، وَ نِسائِهِم، لِأَنَّ لِکلِّ قَومٍ نِکاحاً وَ نَحوِ ذَلِک؛ بنابرین غیبت کردن از مخالف جایز است، همان گونه که لعن او جایز است. و این توهم که آیه غیبت، مانند بعضی روایات، عام است و مطلق مسلمان را دربرمی گیرد، دفع می شود، به دلیل این که می دانیم ـ به ضرورت مذهب ـ که آنها احترام ندارند و احکام اسلام نیز بر آنها جاری نمی شود، بجز در موارد معدودی که قوام نظم زندگی مؤمنین بر آن استوار است، مانند طهارت شیء مرطوبی که به آنها اصابت کند، حلال بودن ذبائح آنها و ازدواج با آنها، محفوظ بودن خون آنها ـ به جهت دفع فتنه ـ و نیز حلال بودن زنانشان بر آنها ـ به دلیل این که هر قومی نکاحی دارند ـ و امثال این موارد. [14]
این در حالی است که در مقابل، عده بسیاری از علما، به خصوص متأخرین، احکامی کاملاً متفاوت صادر کرده اند. امام خمینی (رحمه الله) در کتاب الطهارةپس از رد ادعای آن عده از علما که مخالف را به دلیل اثبات کفر برای او نجس می دانسته اند، تصریح می کند به این که تنها سه چیز در ماهیت اسلام شرط است و آن سه عبارتند از: شهادت به وحدانیت خدا، شهادت به رسالت پیامبر (صلی الله علیه وآله) و اعتقاد به معاد که از این میان، دو اصل اول بدون اشکال معتبرند، اما شرط بودن اصل سوم احتمالی است. غیر از موارد مذکور، هیچ چیز دیگری در اسلام شرط نیست، حتی ولایت و مانند آن.[15]
این اختلافات اقتضا می کند که روایات مرتبط بررسی شوند و توضیحی برای این اختلاف و تفاوت موجود در میان آنها ارائه گردد.
کوتاهی در بررسی این روایات، به برخی از پیروان مذاهب دیگر فرصت داده تا به روایات ظاهر در تکفیر عمومی تمسک کنند و تشیع را مذهبی تکفیرگرا معرفی نمایند؛ همان گونه که مدافعان تشیع نیز در مقابل، تنها به آن دسته دیگر از روایات استناد نموده اند تا شاید مقداری از شدت تنش های به وجود آمده بکاهند. اما چنان که به نظر می رسد، این رفت و آمد بی حاصل پیوسته ادامه خواهد داشت، مگر در صورتی که این روایات بررسی، مطلق و مقید و خاص و عام آنها کشف شود و در نهایت جمعی میان آنها حاصل شود.

.[1] اطلاق مسلمان بر غیرشیعی در اینجا بر اساس اعتقاد خودشان و نیز بر طبق رأی عام است، اما این که بر اساس روایات شیعه نیز مسلمان بر آن ها اطلاق می شود یا نه، مسأله ای است که در این رساله به آن پرداخته خواهد شد.
.[2] خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الاثنی عشر، تحقیق و تصحیح عبد اللطیف حسینی کوهکمری، قم، بیدار، 1401ق، ص154.
.[3] ابن بابویه، صدوق، محمد بن علی، الأمالی (للصدوق)، تهران، کتابچی، چاپ ششم، 1376ش، ص11.
.[4] صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد صلی الله علیهم، تحقیق محسن بن عباسعلی کوچه باغی، قم، مكتبة آية الله المرعشي النجفي، چاپ دوم، 1404ق، ج1، ص358.
.[5] الکلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج1، ص223.
.[6] همان، ج2، ص25.
.[7] حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الإسناد، تحقیق، مؤسسة آل البیت علیهم السلام، قم، مؤسسة آل البیت علیهم السلام، چاپ اول، 1413ق، ص93.
[8]. السلفی، عبدالله بن محمد، الشیعة الاثناعشریة و تکفیرهم لعموم المسلمین، بی جا، بی تا، چاپ اول.
[9]. الشافعی، عبدالملک بن عبدالرحمن، موقف الشیعة الإمامیة من باقی فرق المسلمین، مصر، مکتبة الرضوان، چاپ اول، 1426ق.
[10]. الشافعی، عبدالملک بن عبدالرحمن، الفکر التکفیری عند الشیعة حقیقة أم افتراء، مصر، مکتبة الإمام البخاری، چاپ اول، 1427ق.
.[11] السلفی، عبدالله بن محمد، پیشین، ص12.
.[12] ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، تحقیق مجتبی عراقی، قم، دار سید الشهداء للنشر، چاپ اول، 1405ق، ج1، ص34.
.[13] البغدادی، شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان، المقنعة، قم، کنگره جهانی هزاره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق، ص85.
.[14] انصاری دزفولی، مرتضی بن محمد أمین، کتاب المکاسب، تحقیق گروه پژوهش کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، چاپ اول، 1415ق، ج1، ص319.
.[15] موسوی، امام خمینی، روح الله، کتاب الطهارة، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قدس سره، چاپ اول، 1421ق، ج3، ص323: مَا أُخِذَ فِي مَاهِيَّةِ الإسلامِ لَيسَ إلَّا الشَّهَادَةَ بِالوَحدَانِيَّةِ وَ الرِّسَالَةِ وَ الاعتِقَادِ بِالمَعَادِ بِلَا إشكَالٍ فِي الأوَّلَينِ، وَ عَلَى احتِمَالِ اعتِبَارِ الأخِيرِ أيضاً وَ لَو بِنَحوِ الإجمَالِ، وَ لَا يُعتَبَرُ فِيهَا سِوَى ذَلِكَ سَوَاءً فِيهِ الاعتِقَادُ بِالوِلايَةِ وَ غَيرِهَا، فَالإمَامَةِ مِن أُصُولِ المَذهَبِ لَا الدِّينِ.
مقدمه. 1
فصل اول: کلیّات... 5
تبیین موضوع. 7
اهمیت پرداختن به بحث تکفیر. 8
روش شناسی بحث... 14
پیشینه پژوهش مسأله. 15
معرفی فصول. 20
فصل دوم: بررسی های معناشناختی.. 23
بخش اول: مفهوم شناسی کفر. 25
معنای لغوی.. 25
معنای اصطلاحی.. 26
تغایر اسلام و ایمان در مقابل کفر. 37
مراتب و کاربردهای اسلام و ایمان. 39
بخش دوم: مقصود از مخالف . 42
معنای مخالف در روایات و کلام علمای امامیه. 42
برخی از مصادیق مخالفت در روایات.. 45
اصناف مخالف به لحاظ منشأ مخالفت.. 59
فصل سوم: حکم مخالف در روایات... 63
بخش اول: حکم اعتقاد به تجسیم و تشبیه در روایات... 66
روایات صریح در کفر. 66
روایات غیر صریح.. 74
بخش دوم: حکم اعتقاد به جبر یا تفویض در روایات... 85
روایات صریح در کفر. 85
روایات غیر صریح.. 93
بخش سوم: حکم عدم پذیرش ولایت و امامت ائمه اطهار (علیهم السلام) در روایات... 102
روایات مختص به امیرالمؤمنین (علیه السلام)102
روایات مربوط به عدم قبول ولایت و امامت دوازده امام (علیهم السلام)113
حکم ادعای امامت از سوی نااهل و پذیرش آن در روایات.. 146
حکم انکار یا تردید در قیام حضرت مهدی (عجل الله فرجه الشریف) در روایات.. 151
فصل چهارم: نتیجه گیری بر اساس روایات معارض.... 153
کفر یا اسلام؟. 157
موضوع حکم کفر در روایات... 169
کتاب نامه. 179


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




بررسی روايات کفر مخالفين


روايات کفر مخالفين


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


تحقیق شعری در مورد ریاضی » دانلود تحقیق ، پروژه …

تحقیق خواب در قرآن و روايات ...

اينترنت چيست؟ » دانلود تحقیق ، پروژه کارآفرینی

پایان نامه بررسی روايات کفر مخالفين. ... پایان نامه بررسی جایگاه زن در دوره پیش از ...

بررسی واژه شکر درآیات و روایات | | مبلغان سایبری …

... بررسی واژه ... روایات - قرآن - شناخت - ناسپاس - کفر ... شکر در آيات و روايات است ...

بررسی موضوعی ترک و تارک نماز در روایات

بررسی موضوعی ترک و تارک نماز در روایات فهرست مطالب مقدمه 2 سه دسته کلي روايات ...

فرق کفر و شرک از ديدگاه قرآن و احاديث - فرق کفر و …

فرق کفر و شرک از ... و لذا مخالفين و دشمنان ... اسلام در روايات و احاديث ...

الهیات – فقه – فلسفه و معارف اسلامی | مرجع دانلود …

پایان نامه بررسی تعلیم و تربیت ... دانلود پایان نامه ارشدبررسی روايات کفر مخالفين;

ایمان و کفر - 1

ایمان و کفر -1 احمد ... می تواند حقیقت ماجرا را ازمجموع روايات و نقل ... بررسی و تحلیل کنیم ...

بررسی مشروعیت «تقیه» در قرآن، روایات و سیره صحابه

... شیعه و سنی بررسی نموده و ... و الحاد و کفر ... با چيزی باشی که مخالفين به ...

بررسی نقل حدیث از اهل خلاف : حديث - Page 5 - مرکز …

... می کنید ولی کفر حقیقی ... روايات اهل خلاف ، نه ... بر غيبت مخالفين ، بلكه سب و ...

معناشناسي صلوة در قرآن - maarefquran.org

طبق برخي روايات مراد از ... واژه «کفر» به دليل ... و موردی بررسی شده است ...

بررسی مشروعیت «تقیه» در قرآن، روایات و سیره صحابه

... شیعه و سنی بررسی نموده و ... و الحاد و کفر ... با چيزی باشی که مخالفين به ...

ایمان و کفر - 1

ایمان و کفر -1 احمد ... می تواند حقیقت ماجرا را ازمجموع روايات و نقل ... بررسی و تحلیل کنیم ...

بررسی نقل حدیث از اهل خلاف : حديث - Page 5 - مرکز …

... می کنید ولی کفر حقیقی ... روايات اهل خلاف ، نه ... بر غيبت مخالفين ، بلكه سب و ...

معناشناسي صلوة در قرآن - maarefquran.org

طبق برخي روايات مراد از ... واژه «کفر» به دليل ... و موردی بررسی شده است ...

‫اثبات امامت حضرت علي علیه السلام از كتب مخالفين

See more of ‎اثبات امامت حضرت علي علیه السلام از كتب مخالفين ... کفر دشمنان ما ... بررسی رحلت ...

بررسی احادیث موضوعه درباره ی شخصیت پیامبر …

بررسی احادیث موضوعه ... 1- احادیث مربوط به کفر پدر ... اين روايات با متون مضطرب و ...

بررسی نقل حدیث از اهل خلاف : حديث - Page 2 - مرکز …

اصوليون ثابت مى كنند كه اولا تا حدى كه ممكن است بايد ميان روايات ... کفر اهل تسنن ...

بررسی روایات قاعده - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله …

بررسی روایات ... آيا همانطورى كه مخالفين بر طبق احكام ... روايات، از كفار تعبير به ...

aqeedeh | Facebook

aqeedeh. 9,065 likes ... ( جمع و بررسی نظریات شیخ ... حجيت فهم سلف و پاسخ به شبهات مخالفين: ...

آیینه علوی - بررسي روايات معارض اهل سنت / بررسي …

آیینه علوی - بررسي روايات معارض اهل سنت / بررسي احاديث فضايل خلفا - خرده فروشی کنند بر ...

آيا در كتاب كافي ، رواياتي دال بر تحريف وجود دارد

واما اگر بنا باشد که بخاطر ذکر رواياتي با ظاهر تحريف حکم به کفر ... مخالفين بر مبناي ...

وب سايت رسمي دکتر حسين الهي قمشه اي

پرسش هاي متداول . سوال1 : چرا ما دعا می کنیم ؟ خداوند از خواسته های ما ...

حسادت و ريشه هاي آن از نگاه قرآن(1) | سماموس

... شناسی اجتماعی و نیز زمینه های بروز و ظهور حسادت از نگاه قرآن مورد بررسی ... کفر و ...

بررسی روایت "وَلَدَنی أبوبکر مَرّتین" | گروه …

بررسی روایت ... مخالفين سر سخت شيعيان است در اين باره مى‏‌نويسد:«معنا ندارد كه ما عليه ...

اهل كتاب در قرآن - maarefquran.org

روايات متعدّدي از اهل‌بيت‌(ع) نيز رسيده كه مي‌گويند: منظور از «طعام» در آيه غير از ...

الف - ويژگي هاي منافق در آيات و روايات

ويژگي هاي منافق در آيات و روايات. ... بهتربود وزیر احمدی نژاد، در جلسه بررسی صلاحیت ...

آیات قرآن درباره صبر - beytoote.com

خواص خوراكيها به زبان روايات. چند حدیث زیبا در مورد ...

بررسی روایات قاعده - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله …

بررسی روایات ... روايات موجود ... آيا ما در احكام مخالفين آنچه را كه آنها از ما در احكام ...

بررسی مفهوم نفاق - intjz.net

بررسی مفهوم ... ايمان و داشتن کفر است ولی ... گاهي در روايات بکار رفته، نفاق ...

اداره مشاوره و پاسخ نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري …

غالب روايات نهى از قيام كه مخالفين به آن استناد نموده اند ، از اين نوع روايات و در ...