نقد و بررسی آیات ولایت در تفسیر طبری - دانلود رایگان



دانلود رایگان پایان نامه نقد و بررسی آیات ولایت در تفسیر طبری

دانلود رایگان
نقد و بررسی آیات ولایت در تفسیر طبرینقد و بررسی آیات ولایت در تفسیر طبری
مقدمه
تفسیر قرآن کریم در گرو معرفت آن است و چون شناخت آن درجات گوناگونی دارد بنابراین تفسیر آن نیز مراتب مختلفی دارد. بعضی قرآن را در اثر اتحاد با حقیقت آن می شناسند مثل پیامبر اکرمkو اهل بیت عصمتbکه به منزله جان رسول خداkهستند.
بعضی دیگر قرآن را بر اثر مشاهده جمال و جلال آن در خود، می شناسند که تبیین آن کشش خاص، برای کسی که از آن نفحه نصیبی ندارد میسور نیست.
و گروه سوم قرآن را با بررسی ابعاد گوناگون اعجاز وی می شناسند که اکثر قرآن شناسان و مفسران از این دسته اند.
کامل ترین شناخت قرآن همانا معرفت عمیقانه طبقه اول است که نه تنها به تمام معارف آن آشنایی کامل دارند بلکه در مرحله عقل، قرآن معقول و در مرتبه مثال، قرآن متمثل و در مرتبه طبیعت، قرآن ناطق می باشد و این بخاطر آن است که حقیقت ولایت و حقیقت قرآن گرچه مفهوما از یکدیگر جدا می باشند ولی از لحاظ مصداق و همچنین حیثیت صدق، مساوی و متحدند.
گروه دوم به واسطه آیات انفسی قرآن به سوی این هدف والا جذب شده اند و با کشش قرآن وارد دریای بیکران او گشته اند.
اما دسته سوم با بررسی ابعاد اعجاز آمیز قرآن کریم آن را می شناسند و قرآن شناسی آنان از روزنه های بیرونی است و کلام خدا را از پشت پرده های الفاظ و مفاهیم و مانند آن می بینند و از حجاب مصطلحات نمی گذرد.
به همین دلیل ده ها کتاب در باب تفسیر قرآن به شیوه های مختلف تاریخی، ادبی، روایی، فلسفی و... به رشته تحریر در آمده است و هر مفسری از باب تخصص خود به دریای بی کران قرآن نگاه کرده است. با این نگاه های یک جانبه به دریای بیکران قرآن، لاجرم بعضی از پرده های قرآن کنار خواهد رفت اما سایر چهره های قرآن و بطون آن بر ما پنهان است. و این بدان معنا نیست که انسان به دنبال کشف القناء نرود، بلکه یقینا هر قدر ظرف اندیشه ما بزرگ تر شود مقدار بیش تری از این دریای بیکران را درون خود جای خواهد داد. از این رو بر دانشمندان واجب است تا در همه اعصار و زمانها تلاش کنند تا حقایق بیش تری از قرآن کریم و ولایت که پیوند عمیقی با هم دارند را - چنانکه پیامبر اکرمkفرمودند: إنی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی... بیاموزند و به آنچه تا کنون بوده قناعت نکنند زیرا پیامبر اکرمkفرموده شگفتیهای قرآن هرگز تمام نمی شود و نوآوریهای آن به کهنگی نمی گراید.
آری، پیوند عمیقی بین قرآن و ولایت و امامت وجود دارد به نحوی که شیعه آن را از اصول اعتقادات، و یک منصب الهی و دنباله رو نبوت پیامبرانk می داند. شیعه آن قدر برای امامت ارزش قائل است که امام رضاj می فرماید: کلمه لا إله إلا الله حصنی فمن دخل حصنی أمن من عذابی بشرطها و شروطها و أنا من شروطها در واقع امام شرط توحید را امامت و ولایت می داند.
اما عالمان اهل سنت امامت را به عنوان یک فرع فقهی می دانند و نگاه سطحی به مسأله امامت دارند. از جمله این عالمان، محمد بن جریر طبری صاحب تفسیر جامع البیان فی تفسیر آی القرآن است. ایشان به خاطر تخصصش در تاریخ، فقه، حدیث و تفسیر از جایگاه قابل ملاحظه ای در میان عالمان اهل سنت دارد به گونه ای که تفسیر او را ام التفاسیر می دانند. لذا بررسی دیدگاه تفسیری وکلامی او در آیات امامت و ولایت از اهمیت ویژه ای برخوردار است و پاسخ به آن ها زمینه ساز پاسخ به شبهات وهابیت برای محققان خواهد بود.
به همین خاطر به تفسیر وی که یکی از مهم ترین تفاسیر اهل سنت می باشد مراجعه کرده و آن را محور بحث خود قرار می دهیم و قصد داریم با بررسی و تبیین و تحلیل آیات ولایت و امامت – که از مباحث مهم و ضروری مذهب تشیع است – در این تفسیر به نقد عالمانه نظرات محمد بن جریر حول مبحث امامت و ولایت اهل بیتbبپردازیم تا حقایق تاریخی را مطابق با اصول تفسیر صحیح درباره آیات منتخب استخراج نماییم.
گفتار اول: کلیات
تبیین مسأله
امامت یکی از مباحث مهم علم کلام است و در اصطلاح شیعه به معنای جانشینی درتمام شئون نبی اکرمk منهای دریافت وحی تشریعی است که برای 12 نفر از ائمه معصومینb مطرح می باشد.
علمای شیعه برای اثبات ولایت امامان معصومbبه خصوص علی بن ابی طالبj به آیه های (ولایت، مباهله، اکمال و ابلاغ، اطاعت، امامت و صادقین) استدلال نموده اند.
اما در مقابل، اهل سنت بر این باورند که به وسیله این آیات، ولایت آنان قابل استدلال نیست.
از این رو این پایان نامه در صدد آمده تا نظریه و مستندات محمد بن جریر طبری نویسنده کتاب جامع البیان فی آی القرآن متوفی 310هـ.ق. که به عنوان یک مورخ، مفسر، محدث، در میان اهل سنت مطرح می باشد، در رابطه با آیات مورد اشاره باز اندیشی و تجزیه و تحلیل قرار دهد زیرا طبری یکی از دانشمندان برجسته نزد اهل سنت است و نقد و بررسی دیدگاه او دارای اهمیتی مضاعف است از این رو قلمرو این نوشتار در حوزه آیات شریفه بیانگر امامت و ولایت اهل بیتb و در چارچوب نظریه مفسران قرار گرفته است. هرچند این پایان نامه به مناسبت، به برخی از مبانی نظری موضوع امامت و دیدگاه متکلمان اشاره خواهد داشت.
پیشینه تحقیق
مسأله امامت و ولایت موضوعی است که از قرن ها پیش مورد بحث و گفتگو میان اندیشمندان و عالمان شیعه و اهل سنت بوده است و هر گروه تلاش نموده اند بر اساس آیات قرآن و روایات و شواهد تاریخی مدعای خود را به اثبات برسانند اندیشمندان و مفسرینی مثل شیخ طوسی در تفسیر تبیان جلد یک و سه و علی بن ابراهیم قمی در تفسیر قمی جلد یک، طبرسی در مجمع البیان جلد سه، ابوالفتوح رازی در روضة الجنان و دیگر مفسران امامیه از زاویه نگرش تفسیری به موضوع امامت و به خصوص آیات ولایت به تفصیل پرداخته اند ولکن پنهان نماند که محدثان امامیه با نگرش روایی در روایات صادره از معصومینb مجموعه ای از آیات را مبتنی بر روایات در حوزه امامت پژوهی مورد توجه قرار داده اند از جمله: کلینی در کافی جلد یک، مفید در الارشادجلد یک، طبرسی در اعلام الوری و الاحتجاج جلد یک، شیخ حر عاملی در اثبات الهداه جلد دو. با این وصف در عصر حاضر برخی از دانشوران به دلیل اهمیت موضوع امامت، از زوایای کلامی، تفسیری، و روایی، و گاه تاریخی دامنه گفتگوها را در این باره باز نموده اند. لکن بر حسب تتبعی که صورت گرفت پیشینه ی خاصی که به بررسی و تبیین آیات ولایت در تفسیر جامع البیان فی آی القرآن طبری بپردازد، یافت نشد.
جدید بودن و نوآوری تحقیق
با توجه به جایگاه طبری در بین علمای اهل سنت که به عنوان یک مورخ، محدث و مفسر مطرح است نقد وبررسی دیدگاه های ایشان در موضوع ولایت و امامت اهمیت ویژه ای دارد. همانطور که در پیشینه بیان شد اکثر نویسندگانی که در این حوزه قلم زده اند بیش تر به جنبه دلالی آیات ولایت و امامت اشاره داشته و گاه کوتاه و گاه به ابهام و ایهام پرداخته اند، آنچه شاید بتواند این رساله را از دیگر نوشته ها تمایز دهد موارد ذیل است:
1) جداسازی آیات بیانگر و اثبات کننده امامت و ولایت از آیات تفسیرگر فضائل، مناقب، و حقوق اهل بیتbاست.
در توضیح باید گفت که عالمان و نویسندگان به طور عموم در روش و پردازش به استدلال در امامت اهل بیتb، گاه آیات فضائل را بیان کننده جایگاه امامت آن بزرگواران دانسته اند در حالیکه این دسته آیات هر چند گویای درجه و رتبه اهل بیتb است لکن به دلالت مطابقی یا التزامی به معنای اصطلاحی آن، بر امامت آن حضرات معصومین دلالت ندارد.
2) تمرکز بر موضوع امامت و پرهیز از منازعات کلامی و تاریخی.
این رساله کوشیده است تا محور امامت را در چارچوب کلام وحی جست و جو کند بدین سان دید گاه مفسران را در تفسیر آیات شریفه با موضوع امامت محور گفتگوها قرار داده است و از بیان نظریه متکلمان و مورخان و تا حدودی محدثان که در قلمرو آیات شریفه قرار نمی گیرند پرهیز شده است (هر چند موضوع امامت از زوایای مختلف کلامی، تاریخی، روایی، قابل بررسی است)
3) توجه به مسأله محوری.
مقدمه. 1
فصل اول: کلیات و مفاهیم.. 4
گفتار اول: کلیات... 5
تبیین مسأله. 5
پیشینه تحقیق.. 6
جدید بودن و نوآوری تحقیق.. 6
ضرورت تحقیق.. 7
هدف تحقیق.. 8
سؤالات تحقیق.. 9
سؤال اصلی.. 9
سؤالات فرعی.. 9
فرضیه ها9
روش انجام تحقیق.. 10
گفتار دوم: مفاهیم. 10
طبری و جایگاه تفسیر وی.. 10
معنا یابی واژگان تحقیق.. 16
امامت از دیدگاه لغت نویسان و متکلمان. 16
1. 1. 1 معانی عام. 18
1. 1. 2 معانی خاص.... 19
اهل بیت از نظرگاه لغت دانان و قرآن پژوهان. 20
معنا یابی واژه ولایت در آیات و انواع آن. 24
الف: ولایت تکوینی.. 25
ب: ولایت تشریعی.. 26
جمع بندی.. 28
فصل دوم: آیات دلالت کننده بر امامت امام علیj و اهل بیت b به دلالت مطابقی.. 30
درآمد. 31
گفتار اول: آیه ولایت... 32
معنایابی واژه ها32
نقش معنای واژه إنما:33
معنای واژه ولی.. 33
شان نزول آیه ولایت‏... 35
آیه ولایت و نگرش کلی مفسران امامیه. 37
آیه ولایت و نگرش کلی مفسران اهل سنت... 39
دیدگاه طبری و دلایل آن. 41
نقد و بررسی.. 43
1- اهمیت و معنای سیاق.. 44
2- شرایط و ضوابط اعتبار سیاق.. 44
جمع بندی.. 48
گفتار دوم: آیه تبلیغ.. 49
شأن نزول آیه تبلیغ. 50
آیه تبلیغ و نگرش کلی مفسران امامیه. 54
آیه تبلیغ و نگرش کلی مفسران اهل سنت... 55
1- نزول آیه در مورد حراست در مکه. 55
2- نزول آیه درباره رجم و قصاص.... 56
3- نزول آیه در جنگ با بنی انمار. 56
4- نزول آیه درباره مکر یهود. 56
دیدگاه طبری و دلایل آن. 57
نقد و بررسی.. 59
جمع بندی.. 61
گفتار سوم: آیه مباهله. 62
معنای واژه مباهله. 63
شأن نزول آیه مباهله. 64
آیه مباهله و نگرش کلی مفسران امامیه. 65
آیه مباهله و نگرش کلی مفسران اهل سنت... 67
دیدگاه طبری و دلایل آن. 68
نقد و بررسی.. 70
جمع بندی.. 70
فصل سوم: آیات دلالت کننده بر امامت امام علیj و اهل بیتb به دلالت التزامی.. 72
درآمد. 73
گفتار اول: آیه اطاعت... 73
معنای واژه اولی الامر. 74
آیه اطاعت و نگرش کلی مفسران امامیه. 75
آیه اطاعت و نگرش کلی مفسران اهل سنت... 84
1- حاکمان و والیان. 84
2- فرماندهان سپاه در سرایا در عصر پیامبرk.. 85
3- فقیهان و عالمان دینی.. 85
4- خلفای راشدین یا ابوبکر وعمر. 86
5- افراد اهل حل و عقد. 86
دیدگاه طبری و دلایل آن. 86
نقد و بررسی.. 89
الف: تناقض دلالی اخبار. 89
ب: نبود امتیاز عصمت برای مصادیق ذکر شده90
جمع بندی.. 90
گفتار دوم: آیه امامت... 92
شخصیت ابراهیمj در آیات قرآن. 92
مقامات پیامبران در عبارات قرآن. 93
الف: مقام نبوت... 93
ب: مقام رسالت... 94
ج: مقام امامت... 95
تفسیر واژگان آیه امامت... 96
معنای واژه ابتلا 96
معنای کلمات از دیدگاه مفسران. 96
معنای امام و امامت... 98
معنای لفظ ظالمین 98
آیه امامت و نگرش کلی مفسران امامیه. 100
آیه امامت و نگرش کلی مفسران اهل سنت... 104
دیدگاه طبری و دلایل آن. 106
نقد و بررسی.. 109
جمع بندی.. 109
گفتار سوم: آیه صادقین.. 111
معنایابی لفظ صدق.. 112
صدق در اصلاح قرآنی.. 113
آیه صادقین و نگرش کلی مفسران امامیه. 116
1- محتوای آیه. 117
2- روایات صادره از پیغمبر اکرمk و معصومینb.. 119
آیه صادقین و نگرش کلی مفسران اهل سنت... 120
دیدگاه طبری و دلایل آن. 122
نقد و بررسی.. 123
جمع بندی.. 124
نتیجه گیری.. 126
فهرست منابع و مؤاخذ. 128


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




نقد و بررسی آیات ولایت


تفسیر طبری


آیات ولایت در تفسیر طبری


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


بررسی و نقد مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن»

چکیده. نوشتار حاضر به بررسی و نقد مدخل «کشاورزی و گیاهان» در دایرة المعارف قرآن لیدن ...

تفسیر تطبیقی مصداق اولی الامر در آیه اطاعت

بخش اول. چکیده. آیه 59 سوره نساء از آیات چالشی و مورد اختلاف در میان اندیشمندان و مفسران ...

نقد قرآن - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

تناقض و انتقاد. از دیدگاه منتقدان مجموعه آیات نه تنها با هم هماهنگ نیستند، بلکه در ...

تأملی دوباره در تفسیر کشف الاسرار میبدی

شناخت گونه‏ها در زبان فارسی عمر چندانی ندارد و آنچه هم که به دست آمده عمدتا مرهونِ ...

آشنایی با روش‌شناسی تفسیری علامه طباطبایی در

الف) وجود مستقل و متمایز نفس خویشتن که در مراحل بعدی تحت عنوان فاعل شناسا نیز قرار می ...

بررسی تحلیلی قوامیت در آیه (الرجال قوامون علی …

همچنان که گفته شد آیه قوامیت یکی از بحث برانگیزترین آیات قرآن است. در شأن نزول این آیه ...

تفسیر کشاف - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

منابع. سهم ایرانیان در تفسیر قرآن (قرن سوم تا هفتم هجری). بهاءالدین خرمشاهی، مجموعه ...

ترجمه کامل صحیح بخاری به زبان فارسي برای اولین …

داشتن ترجمه کامل صحیح بخاری و سایر صحاح سته، یکی از آرزوهای پژوهشگران فارسی زبان شیعه ...

intro - islamquest

اسلام کوئست - مرجعی برای پاسخگویی به سوالات دینی، اعتقادی و شرعی

پیامبر و اهل بیت (ع) (1) - Maghaleh

(صفحه 141) تعداد منابع:67 اصلی و 20 ارجاعی در این بخش، زندگی نامه، فضائل و مقامات پیامبر و ...

پیامبر و اهل بیت (ع) (1) - Maghaleh

(صفحه 141) تعداد منابع:67 اصلی و 20 ارجاعی در این بخش، زندگی نامه، فضائل و مقامات پیامبر و ...

آیا واقعا نام یکی از بت های اعراب، «الله» بوده است؟ | …

من با استفاده از عقل و قرآن و کنجکاوی خودم به یک نظریه در این خصوص رسیدم که خیلی منطقی ...

درس‌ها و عبرت‌های عاشورا در عرصه رفتار سیاسی - ديگران

درس‌ها و عبرت‌های عاشورا در عرصه رفتار سیاسی. چکیده یکی از اساسی‌ترین ابعاد حادثه ...

آیا مردم زرتشتی ایران به زور مسلمان شدند؟ | شهر سوال

پاسخ : با سلام و تشکر . در این باره در ابتدا باید گفت : نظام های اجتماعی در هر دوران ...

زبان و ادبیات فارسی - 18- فولکلور ایران، توده شناسی

شماره ی نوشته: ۱۸/ ۱۸. دكتر محمد جعفر محجوب فرهنگ عامه و زندگی. در این روز‌ها دیگر گمان ...

کتب تاریخیِ قدیمی، کهنه و نایاب، - بزرگترین …

• نگارنده در فصل چهارم به بررسی دوران شاپور اول ساسانی و انتشار آیین ساختگی مانی و ...

پایگاه تخصصی نشر مقالات حقوقی - حق گستر

خبر كوتاه بود و باورنكردني؛در اولين جلسه رسيدگي به لايحه جامع وكالت در كميسيون قضايي…

مرجع پروژه های دانشجویی رشته کامپیوتر و فناوری …

خرید دانلود رایگان پروژه و پایان نامه ارزان و مطمئن رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات

اصفهان

به گزارش ایمنا، آیین تشییع پیکر این هنرمند نامدار نقاشی و نگارگری در میان اندوه و حزن ...

زبان و ادبیات فارسی

هنر وازه سازی علمی در زبان فارسی (دانش اصطلاح شناسی) فارسی زبانی است هند و اروپایی با ...

بررسی و نقد مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن»

چکیده. نوشتار حاضر به بررسی و نقد مدخل «کشاورزی و گیاهان» در دایرة المعارف قرآن لیدن ...

تفسیر تطبیقی مصداق اولی الامر در آیه اطاعت

بخش اول. چکیده. آیه 59 سوره نساء از آیات چالشی و مورد اختلاف در میان اندیشمندان و مفسران ...

نقد قرآن - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

تناقض و انتقاد. از دیدگاه منتقدان مجموعه آیات نه تنها با هم هماهنگ نیستند، بلکه در ...

تأملی دوباره در تفسیر کشف الاسرار میبدی

شناخت گونه‏ها در زبان فارسی عمر چندانی ندارد و آنچه هم که به دست آمده عمدتا مرهونِ ...

آشنایی با روش‌شناسی تفسیری علامه طباطبایی در

الف) وجود مستقل و متمایز نفس خویشتن که در مراحل بعدی تحت عنوان فاعل شناسا نیز قرار می ...

بررسی تحلیلی قوامیت در آیه (الرجال قوامون علی …

همچنان که گفته شد آیه قوامیت یکی از بحث برانگیزترین آیات قرآن است. در شأن نزول این آیه ...

تفسیر کشاف - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

منابع. سهم ایرانیان در تفسیر قرآن (قرن سوم تا هفتم هجری). بهاءالدین خرمشاهی، مجموعه ...

ترجمه کامل صحیح بخاری به زبان فارسي برای اولین …

داشتن ترجمه کامل صحیح بخاری و سایر صحاح سته، یکی از آرزوهای پژوهشگران فارسی زبان شیعه ...

intro - islamquest

اسلام کوئست - مرجعی برای پاسخگویی به سوالات دینی، اعتقادی و شرعی

پیامبر و اهل بیت (ع) (1) - Maghaleh

(صفحه 141) تعداد منابع:67 اصلی و 20 ارجاعی در این بخش، زندگی نامه، فضائل و مقامات پیامبر و ...