احکام خبر و خبررساني در فقه اماميه - دانلود رایگان



دانلود رایگان پایان نامه احکام خبر و خبررساني در فقه اماميه

دانلود رایگان
احکام خبر و خبررساني در فقه اماميهاحکام خبر و خبررساني در فقه اماميه
1.1 مقدمه
علم فقه پي گير تحقق سلامت، هدايت و عدالت در جامعه است و اين سه ابتناء تامي بر آگاهي هاي اجتماعي دارند . اين علم نمي تواند در قبال خبر و رسانه هاي جمعي كه حامل و ناقل بخش مهمي از آگاهي هاي اجتماعي هستند، برخوردي خنثي و يا غير ناظر به ماهيت و كاركرد آنها داشته باشد. اين مدعا با شواهدي از نقل و نيز عقل قابل تأييد است.
فقه در لغت به معناي فهم است و همين واژه در اصطلاح فقهاء به معناي آشنايي با احكام فرعي شرعي است، كه از راه ادله تفصيلي آن يعني قرآن، روايات ،عقل و اجماع بدست مي آيد و فقيه امروزه به فردي اطلاق مي شود كه داراي قدرت استنباط احكام فرعي شرعي از راه ادله تفصيلي آن باشد.
1.2 خبر
1.2.1 اهميت بحث درباره خبر:
ارتباطات و خبررساني قدمتي به طول حيات بشر دارد، که به دليل گرايش هاي فطري انسان به برقراري رابطه با ديگران و پيدايش زندگي اجتماعي همواره جزء جدايي ناپذير زندگي بشر بوده است. اما امروزه با پيدايش وسايل ارتباطي جديد و توسعه شبكه هاي ارتباطي شكل و كاركرد ارتباط، دگرگوني هاي اساسي پيدا كرده به طوري كه در دهه هاي اخير انقلاب ارتباطي رخ داده است.
در نتيجه اين دگرگوني، وسايل ارتباطي بر زندگي ما سايه افكنده و ناديده گرفتن آنها ممكن نيست و مطالعه پيامدهاي مختلف اين پديده و تلاش براي استفاده مطلوب از آن ضرورت دارد. اطلاع رساني و انتشار سريع اخبار و نيز كاهش يا حذف فاصله زماني و مكاني ، يكي از پيامدها و كاركردهاي وسايل ارتباطي جديد است.
با توجه به جايگاه و اهميت موضوع خبر و خبررساني، نوشتار حاضر در صدد سازمان دهي به بحث نظارت بر اطلاعات از منظر فقه اماميه مي باشد.
1.3 نگاهي به تحقيقات پيشين:
درباره موضوعات فقهي مورد بحث در اين تحقيق، بحثهاي مفصل و دقيق بسياري در کتابهاي فقهي مطرح شده است، اما در باب ارتباط ميان عناوين فقهي و موضوعات خبر و خبرگزاري، سوابق قابل توجهي وجود ندارد. با اين حال به مرور سوابق مرتبط با اين مقوله مي پردازيم:
1) كتاب "پژوهشي فقهي در خبر و خبرگزاري"، جواد فخار طوسي، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي، 1385.
اين کتاب به بررسي فقهي خبر و خبرگزاري پرداخته و احکام فقهي مربوط به مبدا و مقصد خبر را بيان مي کند ، در فصل اول، بخش تکاليف و وظايف مخبر چهار عنوان فقهي خبر از قبيل، افشاي اسرار، اشاعه فحشاء، تجسس و نشر اکاذيب به خوبي بررسي شده است. اين کتاب مرتبط ترين تحقيق به نوشتار حاضر مي باشد.
2) حقوق و تکاليف خبرنگار در فقه اماميه، مقاله اي که توسط حسينعلي سعدي به رشته تحرير در آمده است. نکته مهم در اين مقاله بررسي عناوين فقهي تجسس، افشاي اسرار و اضلال مي باشد.
3)كتاب" خبر و خبررساني در قرآن كريم"، عليرضا پويا ، انتشارات دانشكده صدا و سيما،1384
نکته مهمي که در اين کتاب بدان پرداخته شده است، ديدگاه قرآن درباره محتواي خبر و همچنين درباره نحوه ارائه خبر مي باشد.
4)اخلاق خبر رساني در قرآن، مقاله اي كه توسط فتحعلي (1375 ) به رشته تحرير در آمده است. نكته مهم در اين مقاله ورود به موضوع ارزش هاي خبري در قرآن است كه آنها را اينگونه مطرح مي كند: آزرم و حيا، ادب، برادري و تأليف قلوب، حق جويي و حق گويي، يقين و حكمت و برهان، ايجاد آرامش و پرهيز از آشوب و تشويش.
5) مقاله فقه اطلاع رساني ، زيبايي نژاد (1375)، كه به بررسي موضوع اطلاع رساني و خبر از نظر فقه پرداخته، ولي تكليف قانوني و حقوقي رسانه را روشن نمي كند، اما با بيان ديدگاه هاي فقهي در اين باره زمينه را براي بحث و گفتگو فراهم آورده است.
6) كتاب مباني هنري قصه هاي قرآن حسيني، 1377.
7) كتاب ويژگي هاي عمومي اطلاع رساني اسلامي ، علامه محمد حسين فضل ا... ترجمه قرني، 1383.
8) كتاب الاعلام الاسلامي الدولي بين النظريه و التطبيق ، محمد علي العيوضي ، 1987، وي در اين كتاب به بررسي اطلاع رساني اسلامي پرداخته است.
9) مقاله حدود و مرزهاي اطلاع رساني در اسلام ، حبيبي ، 1381،
نويسنده اين مقاله هشت اصل را به عنوان مسائل تعيين كننده حد و مرز اطلاع رساني بر مي شمارد: اصل ممنوعيت اضلال و گمراهي، ممنوعيت توهين به مقدسات و هتك حرمت و حيثيت افراد، ممنوعيت اشاعه فحشاء ، ممنوعيت افشاي اسرار، ممنوعيت انتشار كتب ضاله، ممنوعيت لطمه زدن به كيان جامعه اسلامي، اصل اشاعه اطلاعات و قاعده فقهي لاضررو لاضرار ....
10)كتاب اطلاعات و تحقيقات در اسلام ، آيت ا... علی احمدي ميانجي، نشر دادگستر، 1381، نکته مهمي که نويسنده اين کتاب به آن پرداخته، بررسي دو عنوان فقهي تجسس و اختلال نظام است.
11) كتاب فقه و پيام گمراهي احمد قانع، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) ، 1384، كه به بررسي مباحث شناخت مفهوم پيام و وسايل انتقال آن و گمراهگري پيام و معاني آن و بررسي حكم پيام هاي گمراه گر به طور مبسوط پرداخته است.
12)كتاب امام خميني و رسانه هاي گروهي ، جواد فخار طوسي، 1381، ناشر: ستاد بزرگداشت يكصدمين سال ميلاد امام خميني (ره)،
كه در آن مباحث در 3 بخش: رسانه ها در عرصه فرهنگي، رسانه ها در عرصه سياست و رسانه هاي گروهي و پر كردن اوقات فراغت تنظيم گرديده و تنها از منظر اصول و سنت هاي پذيرفته شده فقهي به موضوعات نگريسته شده است و به گفته خود نويسنده اين كتاب و مطالب آن مباحثي نظري تلقي مي گردد، بدون آنكه نويسنده به آ نچه در خارج روي داده، يا مي دهد، نظري داشته باشد.
13 ) صادقي(1375) در مقاله اي با عنوان اعتبار منتج از ديدگاه معرفت شناختي به بررسي اهميت منبع خبر از دو وجه روان شناسي و معرفت شناختي نسبت به مخاطبان و جنبه هاي حقوقي و اخلاقي نسبت به پيام رسان پرداخته و اهميت موضوع را از اين جنبه ها مورد واكاوي قرار داده است.
هيچ کدام از اين کتاب ها و مقاله ها تمامي عناوين فقهي خبر و خبررساني را به طور جامع احصاء و جمع آوري نکرده اند و به صورت پراکنده و در بعضي مواقع به طور ناقص، عناوين فقهي خبر مورد بحث قرار گرفته است.
1.4 ضرورت پژوهش:
خبر و خبررساني به دليل گرايش هاي ذاتي انسان به برقراري ارتباط با محيط پيرامون خود همواره جزء جدايي ناپذير زندگي بشر بوده است. با افزايش حجم اطلاعات و اخباري که نظام اجتماعي براي حفظ انسجام خود نياز دارد و نيز افزايش سرعت مبادله اين اطلاعات و اخبار، نوع و روش انتقال اطلاعات متغير شده است با ارتقاي جايگاه اطلاعات و اخبار بحث نظارت بر خبر و خبررساني اهميت و ضرورت پيدا مي کند. در گذشته نهادي به عنوان متولي امر خبررساني وجود نداشته و قالب و شکل و عرضه اطلاعات ونيز روش هاي کسب آن به پيچيدگي امروز نبوده است. از اين رو فقيه در دوران معاصر هنگامي که به بحث در اين موضوع مي پردازد بايستي با شکل جديد و اجزاي مختلف و موثر در اين عرصه آشنا بوده و از احکام، تکاليف، و مسئوليت ها وحقوق متقابل هر يک از اجزاء آگاهي يافته و آنها را فارغ از حوزه روابط شخصي و فردي و در بعد اجتماعي مورد توجه قرار دهد. مباحث فقهي در اين مقوله زماني کارآمد خواهد بود که براي نهاد خبرگزاري که متکفل کسب و عرضه اطلاعات و اخبار است متضمن ارائه الگويي مطلوب باشد. در غير اين صورت صرفا اعلام تعارض نداشتن اقداماتي که در اين حرفه صورت مي گيرد با قوانين و مقرارات شرع را نمي توان حرکت علمي و پويا در اين زمينه دانست. براي رسيدن به اين مقصود بايد مجموعه اي از نصوص و ظواهر قرآني و روايي مرتبط با مساله کسب و نشر اخبار را کنار هم قرار داد و عبارت را از متون مختلف موجود جمع آوري کرده و با تشريح و پردازش اين روايات و نيز جمع بندي و تفسير آن مدارک، طرح مورد نظر که همان تبيين فقهي مساله خبر و ارائه الگوي بايسته شرعي براي خبررساني است را سامان داد.
شارع مقدس در احکام شرعي حد و مرزهايي تبيين کرده که بررسي فقهي مقوله خبر مستثني از آن نمي گردد و ليکن بررسي احکام خبر و خبررساني به صورت مشخص و با ضابطه علمي تبيين نگرديده و هنوز عناوين فقهي خبر به صورت جامع مشخص نشده است. متاسفانه عليرغم جايگاه حساس خبر و اهميت بسيار آن، عدم وجود تحقيقي گسترده و جامع الاطراف پيرامون اين موضوع مهم کاملا محسوس مي باشد.
اگرچه به صورت موردي در مقالات و کتب مختلف برخي از زوايا و ابعاد فقه خبر در بوته نقد و بررسي پژوهشگران محترم قرار گرفته، اما همچنان جاي مجموعه اي که به صورت جامع و ضابطه مند مساله احکام خبر و خبررساني در فقه اماميه را بررسي کرده باشد خالي است. از اين رو، مسئوليتي در خور توجه بر دوش صاحب نظران سنگيني مي کند. بر اين اساس ضرورت پژوهش حاضر کاملا واضح و روشن است.
روش تحقیق نوشتار حاضر، روش تحقیق کتابخانه ای در فقه امامیه و پردازش داده ها به روش توصیفی- تحلیلی با مراجعه به منابع فقهی کتاب، سنت، عقل و اجماع می باشد.
در این رساله به فقهای متاخر از جمله صاحب جواهر، شیخ مرتضی انصاری، امام خمینی و آیة الله خویی مراجعه شده است، به دلیل این که در دوره متاخر این فقهاء مرجع و نقطه عطف استدلال های فقهی هستند. ترجمه آیات قرآن کریم از آیة الله ناصر مکارم شیرازی است که به دلیل فقاهت ایشان، از ترجمه این استاد ارجمند استفاده شده است.
این رساله سعی بر این داشته که به طور مختصر به آراء و نظرات عمده فقهاء مراجعه نماید. بنابراین به دنبال بحث تفصیلی نمی باشد، بلکه در پی احصاء تمامی عناوین فقهی خبر و خبررسانی است.
یافته های پژوهش حاضر حاکی بر آن است که بازگشت تمامی احکام در پیام رسانه ای به حرمت ها است. حتی اگر وجوبی هم باشد به حرمت باز می گردد.
اين نوشتار در فصل اول به ماهيت خبر و خبررساني پرداخته که شامل تعريف خبر، ارزش هاي خبري و بايد ونبايدهاي خبري مي باشد و در فصل دوم پژوهش هجده عنوان فقهي خبر و خبررساني ، از قبيل غيبت، تجسس، افشاي اسرار، نميمه، نشراكاذيب، بهتان، اضلال، اشاعه فحشاء، لهو، مدح من لايستحق المدح، اضرار، سب و اهانت، اعانه بر اثم، اعانه برظالم، سرقت، تطفيف، اختلال نظام، با ذكر ادله و بيان موارد استثناء و جواز، مورد بحث فقهي قرار گرفته است. و به سوالات زير پاسخ داده خواهد شد.
1- خبر و خبررساني در رسانه هاي جمعي مشمول کدام عناوين اصلي و فروع فقهي است؟
2- چه تفاوتها و شباهتهايي ميان نظرات فقهاء از احکام مربوط به خبر و خبررساني وجود دارد؟
سئوالات مطرح شده در اين پژوهش در هيچ کدام از مقالات و کتب مربوط به حوزه خبر و خبررساني به صورت منسجم مطرح نگرديده و پاسخي به آنها داده نشده است.
در فصل سوم اين نوشتار ، به صورت مصداقي به بررسي فقه خبر و خبررساني در برنامه هاي تلويزيوني(برنامه نود و برنامه هفت) پرداخته شده است.
اميد است اين پژوهش گامي هر چند کوچک در مسير اين هدف بزرگ؛ يعني ارائه الگوي جامع خبررساني و رسانه اسلامي باشد.
1 پيشگفتار 2
1.1 مقدمه. 2
1.2 خبر. 2
1.2.1 اهميت بحث درباره خبر: ................................................................... 2
1.3 نگاهي به تحقيقات پيشين:3
1.4 ضرورت پژوهش:5
2 فصل اول: کليات9
2.1 آشنايي با ماهيت خبر. 9
2.1.1 تعريف خبر 9
2.1.2 ارزش هاي خبري: 10
2.1.3 ارزش هاي خبري از ديدگاه قرآن کريم:17
2.1.4 بايد و نبايد هاي خبري: 18
3 فصل دوم :عناوين فقهي خبر و وظايف مخبر 30
3.1 غيبت(بد گويي):30
3.1.1 مفهوم غيبت در کلام علماي لغت:30
3.1.2 مفهوم غيبت در کلام فقها:30
3.1.3 ادله حرمت غيبت:33
3.1.4 حرمت استماع غيبت: 35
3.1.5 موارد جواز غيبت: 37
3.1.6 استفتائات درباره غيبت: 42
3.1.7 غيبت و روزنامه نگاري جنجالي:43
3.2 تجسس( ورود به حريم خصوصي):44
3.2.1 مفهوم تجسس: 44
3.2.2 ادله حرمت تجسس: 45
3.2.3 تجسس حرام و تجسس حلال:48
3.2.4 تجسس و روزنامه نگاري تحقيقي: 50
3.3 افشاي اسرار ( انتشار مسائل خصوصي):53
3.3.1 مفهوم افشاي اسرار: 54
3.3.2 ادله حرمت افشاي اسرار: 54
3.3.3 اسراري که افشاي آنها جايز است: 55
3.3.4 افشاي اسرار دولتي و مرتبط با امنيت و منافع كشور:57
3.3.5 افشاي اسرار و ورود به حريم خصوصي افراد:57
3.4 نميمه(سخن چيني):59
3.4.1 مفهوم نميمه: 59
3.4.2 ادله حرمت نميمه: 59
3.4.3 نميمه و هياهوي رسانه اي:61
3.5 نشر اكاذيب (نشر مطالب غير واقع):62
3.5.1 مفهوم كذب: 62
3.5.2 ادله حرمت دروغ و نشر اكاذيب:66
3.5.3 ترويج بدعت در دين: 68
3.5.4 مواردي که نشر اكاذيب و اخبار دروغ مجاز است: 69
3.5.5 نشر اكاذيب و روزنامه نگاري زرد:72
3.6 بهتان (نسبت دادن غير واقع به ديگري):74
3.6.1 مفهوم بهتان: 74
3.6.3 بهتاندر دستورالعمل برنامه سازي BBC: 76
3.7 اضلال(پيام گمراه کننده):77
3.7.1 مفهوم اضلال: 77
3.7.2 ادله حرمت كتب ضاله: 78
3.7.3 استفاده از "مغالطات" براي گمراه کردن مردم:80
3.7.4 اضلال و روزنامه نگاري تکثرگرا:81
3.8 اشاعه فحشاء(انتشار بي بند و باري اخلاقي):82
3.8.1 مفهوم اشاعه فحشاء: 82
3.8.2 ادله حرمت اشاعه فحشاء:83
3.8.3 حرمت تشبيب بالمرئه الاجنبيه (اظهار عشق به زن نامحرم):84
3.8.4 اشاعه فحشاء و روزنامه نگاري هرزه نگارانه:85
3.9 لهو (بيهوده گويي):87
3.9.1 مفهوم لهو: 87
3.9.2 ادله حرمت لهو: 88
3.9.3 لهو و روز نامه نگاري عامه پسند:89
3.10 مدح من لا يستحق المدح (ستايش ناروا):90
3.10.1 ادله حرمت مدح من لا يستحق المدح:90
3.10.2 مدح من لا يستحق المدح و آگهي هاي تجاري:91
3.11 تغرير جاهل )فريفتن نادان):93
3.11.1 مفهوم تغرير: 93
3.11.2 ادله حرمت تغرير جاهل: 94
3.11.3 تغرير جاهل و فريب افکار عمومي: 95
3.12 اضرار(ضرر زدن به غير):96
3.12.1 مفهوم ضرر: 96
3.12.2 ادله حرمت اضرار: 97
3.12.3 اضرار و آزادي مطلق رسانه هاي جمعي:98
3.13 سب واهانت(بد زباني):100
3.13.1 مفهوم سب و اهانت در کلام فقهاء:100
3.13.2 ادله حرمت سب واهانت: 101
3.13.3 سب و اهانت در دستور العمل برنامه سازي BBC:104
3.14 اعانه براثم(کمک به گناه کردن):104
3.14.1 مفهوم اعانه براثم: 104
3.14.2 ادله حرمت اعانه براثم: 106
3.14.3 شروط تحقق اعانه بر اثم: ...................................................................................... ................................................................. 107
3.14.4 اعانه بر اثم و رفتار تقليدي ناهنجار مخاطبان: 109
3.15 اعانه به ظالم (کمک کردن به ستمگر):111
3.15.1 مفهوم اعانه به ظالم: 111
3.15.2 ادله حرمت اعانه به ظالم: 111
3.15.3 اعانه بر ظالم و روزنامه نگاري استبدادي:113
3.15.4 امر به معروف و نهي از منکر رسانه هاي خبري: 115
3.16 سرقت (تجاوز پنهاني به حقوق ديگري):116
3.16.1 مفهوم سرقت: 116
3.16.2 جرم سرقت در نوشته هاي فقهي:117
3.16.3 ادله حرمت سرقت: 117
3.16.4 سرقت و حقوق معنوي: 117
3.17 تطفيف (کم فروشي):121
3.17.1 مفهوم تطفيف: 121
3.17.2 ادله حرمت تطفيف: 122
3.17.3 كم فروشي در رسانه هاي جمعي:123
3.18 اختلال نظام(از هم گسيختگي امور مردم):124
3.18.1 مفهوم نظام و امنيت عمومي:125
3.18.2 ادله حرمت اختلال نظام: 126
4 فصل سوم: بررسي عناوين فقهي خبر در برنامه هاي تلويزيوني (بررسي برنامه هاي نود و هفت)131
4.1 معرفي برنامه نود131
4.1.1 بررسي برنامه نود: (گفتگو با دکتر محمد دادکان رئيس اسبق فدراسيون فوتبال)133
4.2 معرفي برنامه هفت.. 134
4.2.1 بررسي برنامه هفت: (گفتگو با خانم فريماه فرجامي بازيگر سينما). 136
5 منابع و مآخذ. 138
5 منابع و مآخذ. 139
5.1 کتب و مقالات.. 139
5.2 منابع اينترنتي. 144


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




احکام خبر و خبررساني


فقه اماميه


احکام خبر در فقه اماميه


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

ربات انتی بن کینگز اف پرشیا هماهنگ با اپدیت

دانلود مقالات علمی شـــمــــا از سیویلیکا (1000

کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ( با تضمین

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

کسب درآمد 300000 تومان در خانه در کمتر از 30 دقیقه

آموزش برنامه نویسی آردوینو

پکیج کسب درآمد از اینترنت

خلاصه کتاب روش های تحقیق در علوم رفتاری : دکتر

کتاب آموزش تعمیر لامپ کم مصرف

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

نرم افزار محاسبه سود انواع سپرده کوتاه مدت عادی و

اپلیکیشن تماس صوتی و تصویری Talk

دانلود مجموعه آموزشی پایپینگ ( Piping ) و نقشه خوانی +

به دست اوردن جم رایگان در کلش اف کلنز

ناگفته های قانون جذب

پاسخ کتاب کار و متن فایل صوتی کتاب فورکرنر1،2،3،4 +

نسخه ي كامل افزايش قدرت ارداه در هفت روز يا

یک میلیون ایمیل آماده با هشتاد درصد تخفیف

دانلود کتاب چشم طلایی (بزرگترین منبع گنج یابی )

اندیکاتور حرفه ای برای کسب درآمد از سایت های