مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق - دانلود رایگان



دانلود رایگان پایان نامه مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

دانلود رایگان
مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوقمقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق
مقدمه
دانش فقه راه رسیدن به احکام عملی شریعت را هموار می­کند و فقه اسلامی مجموعه عظیمی است از قوانین و پیشنهادهای سازنده الهی برای همه شئونات فردی و اجتماعی بشر که از کوچک­ترین مسائل تا بزرگ­ترین معضلات سیاسی و اجتماعی، رهنمون دارد. این مجموعه دقیق و عمیق در گنجینه پر بار کتاب و سنت دفین بود که پس از رحلت پیامبر (ص) ، فقها در کشف این گنج پنهان کوشیدند و روز به روز به تازه­تر از تازه دست یافتند و بر این یافته­ها افزودند تا به امروز که مجموعه پر بار حقوقی اسلام را به نام فقه، فرا روی ما قرار دادند.
بی­گمان مجموعه­ای چنین دقیق و عمیق را اصولی متقن باید، پس به زودی دانشی بنام اصول فقه پا گرفت و این اصول راه تفرّع و تشعّب فقه را باز کرده و آن را در بستر زمان و مکان که مؤثرترین عناصر تکامل قوانین است، بسط و توسعه­ای شگرف داد.
تحقیق حاضر تلاشی است در معرفی یکی از مهم­ترین مباحث این اصول با عنوان مطلق و مقید که کاربرد آن در نصوص و متون فقهی و حقوقی و محاورات مردم بسیار ملموس است.
در این میان گاهی متون و مفهوم کلام و قانون روشن و گویا نیست و شنونده یا حقوقدان در مواجهه با سخنان و یا هر یک از مواد قانونی برای درک صحیح از مدلول حقیقی الفاظ و مصوبات نیاز به ابزار و روش­هایی دارد تا به کمک آنها هدف واقعی گوینده و مقنن را کشف نماید. از مهم­ترین روش­هایی که به کمک آن به مراد واقعی متکلم پی می­بریم، مقدمات حکمت است. کاربرد این مقدمات در حوزه­های زیادی به چشم می­خورد که از جمله آنها می­توان به حوزه فقاهت و استنباط احکام شرعی، اصول فقه، حقوق موضوعه و محاورات مردم اشاره کرد. بنابراین بررسی مقدمات حکمت و نقش آن در اطلاق از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از آنجایی که در این زمینه، اثری که به طور اختصاصی به بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق پرداخته باشد، یافت نشده است، ضرورت دیده شد که به طور اختصاصی به این موضوع پرداخته شود. بدین سبب این نوشتار در سه فصل به این موضوع می­پردازد.
در فصل نخست کلیات تحقییق، تعاریف و مفاهیم، در فصل دوم مباحث مربوط به اطلاق و تقیید و در فصل سوم به بحث و بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن­ها پرداخته خواهد شد. و در انتها نتیجه کلی بحث بیان می­شود. گفتنی است که در طول ارائه کلیه مباحث، سهولت فهم، روانی مطالب و استفاده از کتب دست اول و معتبر در این زمینه، مهم­ترین امور در دیده ما بوده­اند.
آنچه گفتیم درباره سیاق و شیوه ارائه مطالب بود؛ اما درباره محتوای مطالب بیش از این نمی­توان گفت که این اثر نتیجه تلاشی سخت و کوششی بسیار در تأمین اهداف یاد شده و نیز اهداف درونی است. و اینکه این مجهود تا چه اندازه به مقصود نزدیک شده، محتاج داوری اساتید ژرف اندیش است.
1ـ1. شرح و بیان مسأله
یکی از مباحث مهم اصولی در مبحث الفاظ، مطلق و مقید است که این اطلاق و تقیید آثار و ثمرات فقهی، حقوقی و عرفی فراوانی دارد و بر هر یک از این دو عنوان ثمرات جداگانه­ای بار می­شود. از این جهت اصولیان از زاویه خاصی به الفاظ قرآن و سنت که در زمره ادلّه شرعی لفظی قرار دارند، نگریسته­اند.
فایده بحث از اطلاق و تقیید منحصر به علم فقه نیست، بلکه می­توان از آن در تجزیه و تحلیل هر کلام و کشف مقصود هر متکلم به کار گرفت. اگر در گفت­وگوها و روابط لفظی مردم دقت کنیم در می­یابیم که مقصود خود را گاه مطلق و آزاد بیان می­کنند و گاهی به صورت مقید و همراه با قید ارائه می­کنند. این روش در نصوص و متون فقهی و حقوقی نیز به کار می­رود. در این میان گاهی متون و مفهوم کلام و قانون روشن و دقیق و گویا نیست و شنونده و حقوقدان در مواجهه با سخنان و یا هر یک از مواد قانونی برای درک صحیح مدلول حقیقی الفاظ و مصوّبات نیاز به ابزار و روش­هایی دارد تا به کمک آنها هدف واقعی گوینده و مقنن را کشف نماید. در مواردی که متکلم با قرینه­ای لفظی به مخاطب می­فهماند که قید خاصی در مراد وی دخالت ندارد، نیازی به استفاده از قرائن خارجی برای اطلاق کلام او نیست. اما در موارد دیگر چون به عقیده بسیاری از علمای اصول لفظ مطلق دلالت وضعی بر اطلاق ندارد برای استفاده اطلاق از یک لفظ باید به قرائن خارجی تمسک جست. مهم­ترین قرائن خارجی، مقدمات حکمت است. بنابراین بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق موضوعه از اهمیت ویژه­ای برخوردار است.
در مورد شمار مقدمات حکمت بین اصولیان اختلاف نظر وجود دارد ولی بسیاری از آنها در دو مقدمه با هم توافق دارند؛ یکی در مقام بیان بودن متکلم و دیگری عدم وجود قرینه بر تقیید . در این پژوهش ضمن آنکه کلیاتی از مبحث مطلق و مقید بیان می­شود، به سوالاتی در زمینه شمار مقدمات و رابطه این مقدمات با یکدیگر پاسخ داده خواهد شد و موارد کاربرد فقهی و حقوقی آن روشن می­شود.
1ـ2. اهداف تحقیق
هدف کلی
شناخت مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق
اهداف جزئی
1. آگاهی اجمالی از نحوه استنباط احکام توسط فقیهان و تطبیق کلیات بر مصادیق و جزئیات. 2. شناخت میزان کارآیی این مقدمات در امور روزمره مردم.

1ـ3. اهمیت و ضرورت تحقیق
پیدایش علم اصول فقه وگسترش آن در اثر احساس نیاز فقیهان در عرصه استنباط احکام شرعی بود. بی­شک هرکس می­خواهد به قلمرو استنباط احکام شرعی راه یابد می­بایست با قواعد و مسائل اصول فقه آشنایی داشته باشد. یکی از مباحث و قواعد مطرح در علم اصول فقه اصالۀ الاطلاق می­باشد و کسی که می­خواهد احکام فقهی را به درستی استباط کند، ناچار از شناخت چنین قواعدی است. کاربرد این اصول در فقه و حقوق می­تواند به فهم مسائل فقهی و حقوقی کمک شایانی بکند. بنابراین انجام چنین پژوهشی ضرورت خود را می­یابد.
1ـ4. پیشینه تحقیق
گر چه درباره مقدمات حکمت در کتب اصولی از جمله: عدۀ الاصول شیخ طوسی، الرسائل شیخ انصاری، کفایة الاصول آخوند خراسانی، اصول الفقه مظفر و تقریرات شهید صدر، مباحث مختلفی مطرح شده، اما تمرکز روی مصادیق نشده و کاربرد آن در فقه و حقوق بیان نگردیده است. ضمن آنکه با بررسی­های انجام شده هیچ اثری که به طور اختصاصی به بررسی موضوع مقدمات حکمت وکاربرد آن در فقه و حقوق پرداخته باشد یافت نشده است. در این میان تحقیقاتی به صورت جزئی صورت گرفته که عبارتند از: 1. مقاله کارکرد استنباطی انصراف و کاربرد حقوقی آن نوشته آقای یثربی (1388). وی مقدمات حکمت را به صورت خیلی جزئی مطرح کرده و تعداد معدودی از کاربرد این مقدمات را فقط از لحاظ حقوق موضوعه بررسی کرده است. 2. مقاله بررسی روش استنباط اطلاقات از طریق اجرای مقدمات حکمت که توسط آقای زارعی شریف (1390) به تحریر درآمده و ایشان نیز مقدمات حکمت را به صورت جزئی و خلاصه­وار بررسی کرده است. این در حالی است­که کاربرد مقدمات در فقه و حقوق بیان نگردیده و نظرات اصولیان و کلیات مبحث به تفصیل نیامده است.
در پژوهش حاضر علاوه بر اینکه کلیاتی از مباحث مطلق و مقید که زمینه ساز فهم مقدمات حکمت و امور مربوط به آن است، بیان گردیده، به بحث و بررسی این مقدمات و نظر علما در این زمینه پرداخته شده و با ذکر دلیل، مقدمیت برخی از آنها رفع می­شود و سپس نظر حق ارائه می­شود. ضمن اینکه در طول ارائه مباحث، موارد کاربرد قرآنی، اصولی، فقهی و حقوقی آن روشن می­شود.
عنوان صفحه

فهرست نشانه¬های اختصاری .........................ط
مقدمه .....................1
فصل اول: کلیات تحقیق و مفاهیم .......3
1-1. شرح وبیان مسأله پژوهشی ....................4
1-2. اهداف تحقیق 5
1-3. اهمیت و ضرورت تحقیق .....................5
1-4. پیشینه تحقیق ..5
1-5. سؤال¬های تحقیق ..................................6
1-6. روش تحقیق ..6
1-7. مفاهیم و اصطلاحات ............................7
1-7-1. مقدمات حکمت ..............................7
1-7-2. مطلق .........7
1-7-3. مقید ..........8
فصل دوم: اطلاق و تقیید، اقسام و احکام آن .........................10
2-1. انواع اطلاق ..11
2-1-1. اطلاق استغراقی، بدلی و مجموعی ..11
2-1-1-1. اطلاق استغراقی .........................11
2-1-1-2. اطلاق بدلی ...............................12
2-1-1-3. اطلاق مجموعی ........................12
2-1-2. اطلاق افرادی، احوالی و ازمانی .....14
2-1-2-1. اطلاق افرادی ............................14
2-1-2-2. اطلاق احوالی ............................14
2-1-2-3. اطلاق ازمانی .............................15
2-1-3. اطلاق لفظی و مقامی ......................17
2-1-3-1. اطلاق لفظی ..............................17
2-1-3-2. اطلاق مقامی .............................18
2-1-4. اطلاق الفاظ مفرد و اطلاق جملات 22
2-1-4-1. تحقیق مطلب .............................24
2-2. انواع قید ......24
2-2-1. قید متصل و انواع آن ......................25
2-2-2. قید منفصل .....................................26
2-3. الفاظ مطلق ..26
2-3-1. اسم جنس 27
2-3-2. علم جنس 29
2-3-2-1. تحقیق مطلب .............................30
2-3-3. مفرد محلی به ال ............................31
2-3-3-1. حکم جمع محلی به ال ...............32
2-3-3-2. تحقیق مطلب .............................33
2-3-4. نکره ........34
2-3-4-1. تحقیق مطلب .............................36
2-4. نحوه دلالت لفظ مطلق بر اطلاق .........36
2-5. نسبی بودن اطلاق و تقیید ....................39
2-6. رابطه اطلاق و تقیید ............................39
2-7. اعتبارات طبیعت و ماهیت ...................42
2-8. تفاوت عام و مطلق .............................45
2-8-1. تحقیق مطلب .................................48
2-9. حقیقت یا مجاز بودن استعمال مطلقی که مقید شده ...................49
2-9-1. تحقیق مطلب .................................49
2-10. اجتماع مطلق و مقید .........................50
2-10-1. صورت عدم تنافی بین مطلق و مقید ....................................50
2-10-2. صورت تنافی بین مطلق و مقید .....51
2-10-2-1. هر دو ایجابی باشند ..................52
2-10-2-2. یکی سلبی و دیگری ایجابی باشد ..................................54
2-10-2-3. هر دو سلبی باشند ....................55
جمع بندی ............55
فصل سوم: مقدمات حکمت و کاربرد آن ...............................59
3-1. دلالت قرائن بر اطلاق و جایگاه آن-ها..60
3-2. مقدمات حکمت ................................61
3-2-1. امکان اطلاق و تقیید ......................62
3-2-1-1. اقوال در زمینه مقدمه امکان ........63
3-2-1-2. تحقیق مطلب .............................65
3-2-2. عدم نصب قرینه بر تقیید .................66
3-2-2-1. مقصود از قرینه ..........................66
3-2-2-2. برخی اقوال درمقدمه عدم نصب قرینه ..............................68
3-2-2-3. بیان شهید صدر .........................68
3-2-2-4. شک در احتمال وجود قرینه و قرینیت موجود ..................72
3-2-2-5. تحقیق مطلب .............................73
3-2-3. احراز در مقام بیان بودن متکلم .......74
3-2-3-1. منظور از بیان .............................77
3-2-3-2. بیان آیت الله حائری ...................78
3-2-3-3. اصل عقلایی و تردید در مقام بیان بودن ...........................79
3-2-3-4. تحقیق مطلب .............................80
3-2-4. عدم قدر متیقن در مقام تخاطب ......81
3-2-4-1. انواع قدر متیقن ..........................82
3-2-4-1-1. قدر متیقن خارجی .................82
3-2-4-1-2. قدر متیقن در مقام تخاطب .....83
3-2-4-2. اشکال به آخوند ........................84
3-2-4-3. تحقیق مطلب .............................85
3-2-5. عدم انصراف .................................86
3-2-5-1. معنای انصراف ...........................87
3-2-5-2. اقسام انصراف ............................87
3-2-5-2-1. انصراف بدوی ......................88
3-2-5-2-2. انصراف تیقنی .......................88
3-2-5-2-3. انصراف ظهوری ...................88
3-2-5-2-4. انصراف اشتراکی ..................89
3-2-5-2-5. انصراف نقلی ........................89
3-2-5-3. انصراف از یک نگاه ..................90
3-2-5-3-1. انصراف بدوی ......................90
3-2-5-3-2. انصراف ناشی از کثرت استعمال ..................................91
3-2-5-4. تداخل دو انصراف ....................92
3-2-5-5. تحقیق مطلب .............................92
3-3. نتیجه مقدمات حکمت .......................93
3-4. شمار مقدمات حکمت از نظر برخی اصولیان .............................94
3-5. کاربرد مقدمات حکمت .....................95
3-5-1. کاربرد اصولی ...............................96
3-5-2. کاربرد فقهی ..................................98
3-5-3. کاربرد حقوقی ..............................99
جمع¬بندی و نتیجه¬گیری ....................101
فهرست منابع و مآخذ ................................104
الف- منابع عربی 104
ب- منابع فارسی .107


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




مقدمات حکمت


مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه


حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


موضوعات اخذ شده در رشته اصول فقه ـ فقه عبادات و فقه

موضوعات اخذ شده در رشته اصول فقه ـ فقه عبادات و فقه معاملات

iredu.ir - ثبت نام فراگیر پیام نور 95

بر اساس اعلام سازمان سنجش ثبت نام ازمون کارشناسی ارشد از 1 دی ماه آغاز شده و تا 7 دی ماه ...

دانشگاه پیام نور مرکز رفسنجان - دانشگاه پیام نور …

> آشنایی با ادیان بزرگ - آشنایی با ادیان الهی > آشنایی با تاریخ و روش های تفسیر قرآن

دانلود فايل ورد word شرح کامل فارسي به‌همراه ترجمه …

لطفاً کليه فايل هاي قابل دانلود در اين سايت، مخصوصاً فايل هاي پيوست شده را با نرم ...

ویژگی‌های معنوی قرآن از نگاه خود قرآن و نیز احادیث …

از آن‌جا که قرآن‏ کتاب زندگى و حیات است، خداوند در آن توجّه خاصّى به تعالیم سازنده ...

موضع اسلام در رابطه با دموکراسی چیست؟ - گنجینه …

دموکراسی شیوه ای است برای اداره ی جامعه. احترام به رای اکثریت و آزادی های فردی و مدنی و...

کتابخانه شیعه - کتابخانه فقه

عنوان اثر مجموعه (موضوعات) نویسنده اثر; احسن الحديث في أحکام الوصايا و المواريث: فقه

بیکارم و اعتقادم داره به خدا ضعیف میشه

لطفا بعد از واردشدن در جیمیل و کلیک بر آیکن گوگل +1 انجمن گفتگوی دینی را در جستجوی گوگل ...

سایت پژوهه پژوهشکده باقرالعلوم

تاملی در حملات مسلمانان به قریش و کاروانهای تجاری آنها; نقد مقاله استدلال های ضعیف در ...

حواس باطنی از منظر معرفت‌شناسی

گرچه بررسی حواس باطنی از منظر معرفت‌شناسی کمتر مورد توجه قرار گرفته است و تفکیک میان ...

مجله علمی تخصصی حقوق و علوم قضایی

مجله علمی تخصصی حقوق و علوم ... کرد، و در پی آن، إن شاء ... مقدمات حکمت و نحوه ...

اصول فقه و کاربرد ان در عالم حقوق - حقوق دیالکتیک

اصول فقه و کاربرد ان در ... قرار میگیرد که در حقوق موضوعه کاربرد دارد به طور مثال ...

دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی - نکات درسی

دکتری فقه و مبانی حقوق ... از طریق مقدمات حکمت و ... شدن کاربرد واژه در آن ...

زندگی - رابطه فقه و حقوق

رابطه فقه و حقوق. فقه و حقوق با آن که ... در فقه و حقوق ... کاربرد قواعد فقه در حقوق ...

عدالتخانه - اصول فقه و کاربرد آن در حقوق مدنی

اصول فقه و کاربرد آن در حقوق ... مباحث اصول فقه وسیع و کاربرد گسترده ای دارد در این جا ...

انصراف و نقش آن در استنباط

... گوناگون فقه کاربرد دارد و از ... (مقدمات حکمت) مورد ... آن در استنباط: فقه و ...

وبلاگ تخصصی حقوق. محمد عزیزپور - کاربرد اصول فقه در حقوق

كاربرد علم اصول فقه در حقوق محمد مصدق (مدرس دانشگاه و قاضي دادگاه نظامي تهران) سي‌ و ...

پروژه کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی (فقه ...

... فقه و مبانی حقوق ... در جهت یافتن حکمت و ... دینی و احکام اسلامی را در آن ...

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی (فقه ...

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق ... در جهت یافتن حکمت و ... و کاربرد ...

قاعده عسر و حرج: مطالعه تطبیقی کاربرد قواعد فقه در حقوق

نگارنده درباره قاعده عسر و حرج در فقه و موارد کاربرد آن در ... و حرج در حقوق ...

کارکرد استنباطی انصراف و کاربرد حقوقی آن

کارکرد استنباطی انصراف و کاربرد حقوقی آن: حقوق ... از باب مقدمات حکمت است. در مورد اسم ...

مصلحت و حکمت و نقش آن‌ها در فقه

... زمینه فقه و حقوق به ویژه در ... و حکمت و نقش آن‌‌ها در فقه ... در فقه کاربرد ...

آموزش فقه و حقوق اسلامی

آموزش فقه و حقوق ... باشد و یکی از مقدمات حکمت، در ... و نوع آن قرار داده است و ...

دانلود نمونه سوالات دانشگاه پیام نور وغیره رایگان

اصول فقه ۱: حقوق جزای عمومی ... ریاضیات پایه و مقدمات ... کامپیوتر و کاربرد آن در ...

الهيات و معارف اسلامي- مبانی فقه و حقوق اسلامی

... از روی‌ حکمتو بر روی ... رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی و رشته حقوق در مفهوم عام آن ...

" حق نما " - تطبیق عام با مطلق و کاربرد آنها در قوانین …

... کاربرد حقوق در ... نه تنها در فقه و ... اطلاق در سایه مقدمات حکمت است و ...

وبلاگ تخصصی حقوق. محمد عزیزپور - کاربرد اصول فقه در حقوق

كاربرد علم اصول فقه در حقوق محمد مصدق (مدرس دانشگاه و قاضي دادگاه نظامي تهران) سي‌ و ...

ارشد الهیات دانشگاه آزاد اسلامی اراک

بررسی قاعده اقرار و کاربرد آن در فقه و ... مقدمات حكمت و نقش آن در ... آن در فقه و حقوق .

فقه و اصول اسلامی - اصول فقه یک (5)

مجموعه ای از مقالات و تحقیقات با گرایش فقه و حقوق ... و مقدمات حکمت ... و صفتی در آن ...

مباني و مقدمات علم مديريت2

... پايه و مقدمات ... و کاربرد آن در ... فقه اللغه العربيه و ... و کاربرد ان در ...

کسب درآمد 300000 تومان در خانه در کمتر از 30 دقیقه

خلاصه کتاب روش های تحقیق در علوم رفتاری : دکتر

ناگفته های قانون جذب

نسخه ي كامل افزايش قدرت ارداه در هفت روز يا

یک میلیون ایمیل آماده با هشتاد درصد تخفیف

دانلود گزارش تخصصی ریاضی

حل تمرینات فصل دوم مدارهای مخابراتی کروس نویز

لایسنس فعال سازی ESET MOBILE SECURITY در گوشی های اندروید

دانلود فول آلبوم لک امیر (کیومرث کله جویی)